خودروی ملی: از ایران تا ترکیه

امیر هاشمی مقدم، پژوهشگر فرهنگی و عضو بخش تحلیلی انصاف نیوز که در ترکیه تحصیل می‌کند در یادداشتی درباره‌ی خودروسازی ایران و مقایسه‌ی آن با ترکیه نوشت:

در دهه‌های ۴۰ و ۵۰ خورشیدی، بیشتر خودروهایی که در خیابان‌های ایران دیده می‌شد، امریکایی و انگلیسی بود. در دهه ۶۰ و ۷۰، فرانسوی، ژاپنی و آلمانی؛ در دهه ۸۰، کره‌ای و در دهه ۹۰ هم، چینی. شاید این پیش‌بینی زیاد دور از ذهن نباشد که در دهه ۱۴۰۰، خودروهای ترکیه خیابان‌های ایران را بگیرند.

ترکیه‌ای که در این سال‌ها، بازار پوشاک، شکلات، اسلحه شکاری، لوازم آرایشی و… ایران را تا حد زیادی در دست گرفته، بالاخره پس از سال‌ها دیروز توانست خودروی ملی‌اش با نام «توگ» را معرفی کند (برقی است و با هر بار شارژ می‌تواند تا ۵۰۰ کیلومتر حرکت کند و البته برای شارژ کردنش هم با نیم ساعت، تا ۸۰ درصد شارژ می‌شود). لابد اکنون باید چشم به راه باشیم تا دیر یا زود، خودروی ملی‌شان هم وارد بازارمان شود؛ چه اینکه اردوغان در مراسم رونمایی این خودرو، نخستین مقصد صادرات آنرا کشورهای همسایه دانست.

سال ۱۳۸۰ که خودروی ملی سمند هم در ایران رونمایی شد، خیلی‌ها به آن امیدوار بودند. جالب آنکه این خودرو به ترکیه هم صادر و بسیار مورد توجه قرار گرفت. یکی از ترکیه‌ای‌ها که تجربه سوار شدن بر این خودرو را داشت، می‌گفت هوشمندی این خودرو خیلی برای‌شان جالب بود: اینکه می‌گفت: «درب خودرو باز است»، «روغن موتور را عوض کنید» یا به‌ویژه هنگامی که سرعتش به ۲۰۰ کیلومتر می‌رسید و می‌گفت: «این است خودروی ایرانی» (در ترجمه ترکی و در حرکتی جالب، به جای خودروی ملی، خودروی ایرانی را جایگزین کرده بودند). اما صادرات این خودرو به ترکیه چندان دوام نیاورد. حتی بر پایه روایتی غیر رسمی، تنها هزار دستگاه خودروی سمند به ترکیه آمد و بعدها به دلایلی همچون ضعف خدمات پس از فروش و ناتوانی در رقابت با دیگر خودروهایی که در ترکیه مونتاژ می‌شد، صادراتش به ترکیه متوقف شد.

زمانی که خودروی ملی (هرچند نصفه و نیمه و با موتور پژو) در ایران تولید شد، تنها کشوری بودیم که خودروی ملی تولید می‌کرد؛ اما اکنون ترکیه و پاکستان (که هر دوی‌شان روزگاری وارد کننده خودرو از ایران بودند) نیز به این بازار پیوسته‌اند. خودروی ملی سمند در سال‌هایی تولید شد که ترکیه آرام آرام پیشی گرفتن خود از ایران را به رخ می‌کشید؛ اما ایران نتوانست پا به پای آن پیش برود. ترکیه نمونه خوب و در دسترسی است برای‌مان تا بدانیم چرا درجا زدیم و آنها دارند جلو می‌زنند.

نخست اینکه ترکیه با بسیاری از غول‌های صنعت خودروی جهان، سال‌ها همکاری نزدیک داشته و با واگذاری زمین و نیروی کار ارزان به کارخانه‌های آنها، اجازه داده بود خودروهای‌شان در خاک ترکیه تولید و سپس در این کشور یا بازار بین‌المللی به فروش برسد. بنابراین هزاران شهروند این کشور که در این کارخانه‌ها مشغول به کار بودند، تجربیات ارزشمندی در خودروسازی به دست آوردند. همکاری با شرکت‌های خارجی و استفاده از مدیران با تجربه بیگانه، به معنای تسلیم شدن نیست. ژاپن بهترین نمونه است که نشان می‌دهد مدیران فرانسوی، آلمانی و… حاضر در صنعت این کشور، چقدر در پیشرفت تکنولوژی‌اش سودمند بوده‌اند.

نکته دیگر اینکه صنعت خودروسازی در ترکیه هرگز قربانی تحریم‌ها نشد. هم بسیاری از قطعات یا مواد خام آنها از کشورهای دیگر می‌آید و هم بخش عمده‌ای از بازار فروش خودروهای مونتاژشان اروپا است. بنابراین مسئولینی که می‌گویند تحریم‌ها هیچ اثری بر ما نمی‌گذارد و ما می‌توانیم در برابرشان مقاومت کنیم، یا دقیقا نمی‌دانند پیامدهای تحریم‌ها دقیقا تا کجا می‌رسد یا برای‌شان مهم نیست.

نکته سوم، فسادی است که شدیدا در صنعت خودروسازی ایران رخنه کرده؛ به گونه‌ای که جلوی بسیاری از نوآوری‌ها (همچون برقی کردن خودروها) را می‌گیرد؛ به نام صنعت داخلی اختلاس‌های وحشتناک می‌کند (نمونه‌اش بودجه ۲۵۰ میلیون دلاری برای طراحی صندوق عقب پژو ۲۰۶)؛ جلوی واردات خودروی ارزان را گرفته تا رقیب نداشته باشد؛ خودروهای بی‌کیفیت و نا ایمن (حتی با معیارهای داخلی) تولید کرده سالانه جان هزاران شهروند ایرانی را می‌گیرد؛ و از همه مهمتر، گرانتر از بهای واقعی آن به شهروندان خودش می‌فروشد. در حالی‌که در نخستین برنامه‌ها برای خودروی ملی ترکیه، اعلام شد که معافیت‌های ویژه‌ای برای خریداران آن در نظر گرفته خواهد شد. یعنی به جای تزریق پول به کارخانه‌ها و فراهم‌سازی زمینه فساد و اختلاس، به خریداران این خودروها بسته‌های حمایتی می‌دهند.

امیدوارم ما هم روزی با همکاری خودروسازان با تجربه جهان، خودروی ملی بسازیم که هر ایرانی به وجودش افتخار کرده و دیگر مجبور به سوار شدن بر «ارابه‌های مرگ» (همچون پراید یا پژویی که ۳۰ سال پیش در کشورهای اصلی‌شان تولید می‌شد و بعد در آنجا به تاریخ پیوست، اما در ایران همچنان جان ده‌ها هزار هم‌میهن‌مان را می‌گیرد) نشویم.

انتهای پیام

برچسب ها

نوشته های مشابه

پیام

  1. ببخشید جناب برای چی شرکت های خودروسازی پول طراحی بدن خب درحالی که پول ماشینو یه سال پیش می گیرند واون هم که خودرو ثبت کرده حال می کنه از هفت خان رد شده خودرو ثبت نام کرده

    1. بقول یه تعمیرکار…وقتی قطعه ای را با ۴برابرقیمت نصب میکنیم طرف میگه خوبه که لااقل هست اگرنبودچی؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟شما چی انتظاردارید؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

  2. خوب ترکیه هم برق و هم گاز و بنزین رو از ایران و تکنولوژی و تجهیزات خودرو رو از اروپا وارد می کند دیگه ملی بودنش چیه؟

  3. سلام-شما آقای محترم که می فرمائید ترکیه همه چیز را وارد می کند دیگه ملی بودنش چیه باید به عرضتان برسانم بدون داشتن نفت وگاز وپتروشیمی و…(مواد اولیه) طوری مدیریت می کند صادرات می کند و در آ»د کسب می نماید که هشتاد میلیون جمعیت وچند میلیون پناهنده ومهاجر بخورند و زندگی نمایند ملی بودنش اینست لذا ما با در دسترس داشتن مواد اولیه فراوان به علت ضعف مدیریت باید فرسنگها پیشرفته تر از اینگونه کشورها باشیم که …

  4. متاسفانه صنعت خودرو سازي در کشور پس از انقلاب اسلامي، همواره در دستان بي کفايت عده اي معدود و خاص بوده که هدفي بجز کسب سود هرچه بيشتر و به هر طريق ممکن، نداشته اند! بويژه در سالهاي اخير. وقتي که سهامدار عمده شرکت هاي تابوت ساز داخلي ، دولت باشد و وقتي که بدون هيچگونه ترقي و پيشرفتي در زمينه صنعت خودرو و چه بسا طي اين مسير به قهقرا و کاهش (بخوانيد سرقت و دزدي) هرچه بيشتر از حتي ظواهر خودروها (بخوانيد تابوت ها يا ارابه هاي مرگ) مثلا زه روي درب پرايد ، ميتوان قيمت هاي آن را چند برابر و باز هم چند برابر افزايش داد و ما مردم هم حريص تر از قبل با اين قيمت هاي نجومي، خريدار اين تابوت ها باشيم، و از سوئي با توجه به کاهش شديد منابع درآمدي دولت ، طبيعي است که دولت مان هيچ تلاشي براي پيشرفت صنعت خودرو حتي بعنوان صنعتي پايه و مادر نکند، و فقط تمامي تلاش خود را به کاهش تعهدات از سوئي و افزايش قيمت ها از سوي ديگر منعطف سازد. خود مسئولين جمهوري اسلامي از چه خودروهائي استفاده ميکنند!!؟ چرا بايد مردم ايران وجهي معادل و گاهي بالاتر از نرخ خودروهاي مطرح ژاپني و اروپائي و آمريکائي پرداخت نمايند اما پرايد و حداکثر پژو ۴۰۵ دريافت کنند!!؟ اين ، يکي از مصاديق روشن دزدي و ظلم و بيداد به مردم ايراني نيست؟ آيا ايراني گناهي مرتکب شده که در ايران بدنيا آمده است؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن