دی ماه به کجا پناه ببریم؟

/ از تنها ژئوپارک خاورمیانه تا محل زندگی تمساح­‌های پوزه کوتاه /

هوای بد تهران و کلان‌­شهرها، افزایش قیمت بنزین، گرانی و تعطیلی مدارس سبب شد تا به سراغ یوسف والدی جهانگرد مشهور برویم تا مکانی بکر را برای سفر در ماه دی به ما معرفی کند. آیا هنوز هم سفر کردن ممکن است؟ وقتی از والدی می‌خواهیم که مکانی مناسب، با توجه به افزایش قیمت بنزین و کالا ها معرفی کند با کمی مکث می‌گوید: «سخت است، اما چیزی که به ذهنم می‌رسد یکی چابهار است و دیگری قشم».

متن کامل گفت وگوی انصاف نیوز با یوسف والدی، استاد دانشگاه، راهنمای تور و جهانگرد را در ادامه بخوانید:

انصاف نیوز: پیشنهاد شما برای سفر در ماه دی چیست؟ یک جای بکر و متناسب با شرایط مالی مردم؟

راستش سخت است؛ چیزی که به ذهنم می‌رسد، یکی چابهار و دیگری قشم است و بنظرم قشم بهتر است چون با قطار هم می‌شود رفت.

فقط به این دلیل که با قطار می‌شود رفت ؟

نه؛ الان واقعا فصل سفر به قشم است. دلایل دیگری هم دارد؛ مثلا در مورد طبیعتش می‌شود صحبت کرد.

کمی از این دلایل بگویید.

جزیره­‌ی قشم جزیره‌­ای ناب است. بزرگترین جزیره‌­ی خلیج­ فارس که مردم فرهنگ خاص و یونیک خودشان را دارند. ترکیبی از عرب، آفریقا و جنوب ایران با یک طبیعت بکر. ۱۲۵ کیلومتر درازای این جزیره و ۲۵ تا ۴۵ کیلومتر هم عرض جزیره است. در آنجا خیلی از عنصرهای مرتبط با جزیره را می‌شود دید؛ مثلا جنگل­‌های حرا که الان در بهترین حالتش است، پرنده­‌های مهاجر بسیاری به این منطقه می‌آیند و می‌شود در آرامش و سکوت قایق­رانی کرد و از فضا لذت برد. قشم تنها ژئوپارک خاورمیانه محسوب می‌شود.

قشم تنها ژئوپارک خاورمیانه

اگراشتباه نکنم قشم برای مدتی ژئو پارک نبود، الان دوباره ژئوپارک است؟

بله، الان اصلاحات انجام شده و دوباره ژئو پارک است.

چه شرایطی برای ژئوپارک بودن یک منطقه لازم بوده که قشم در برهه‌ای نداشته؟

یک سری اصول و دستورالعمل­‌ها را باید رعایت می‌کردند. مثلا هر سایتی باید یک مرکز بلیط­ فروشی داشته باشد، بروشور داده شود، راهنمای محلی حضور داشته باشد و همه­‌ی اینها باید بسترش آماده باشد و ما نمی‌توانیم فقط بر اساس اینکه این جاذبه‌­ها و پتانسیل­‌ها وجود دارد، منطقه را به عنوان ژئوپارک اعلام کنیم. بعدها این اصلاحات توسط منطقه آزاد انجام شد و قشم دوباره ژئوپارک شد.

جاهای دیدنی قشم

یعنی در حال حاضر اگر به سایت­های مختلف قشم مثل دره­ی ستاره­ها برویم، بلیط­فروشی و راهنمای محلی وجود دارد؟

من به تازگی­ نرفتم؛ اما در دره­‌ی ستاره‌­ها آخرین باری که رفتم بلیط­ فروشی انجام شد، مرکز بازدید و گیت داشت، مسیر­هایی مشخص شده بود که ازکجا برویم تا از مسیر خارج نشویم و این جور چیزها. تنگه­‌ی چاه‌کوه، دره­‌ی ستاره‌­ها، جزایر ناز، جنگل حرا و… از جاهای دیدنی قشم است.

مراسم زار

جاهای خاص‌­تری به ما معرفی کنید، می‌دانیم شما مکان‌های بکر بسیاری رفتید و البته خیلی سخت هم به دیگران این مناطق را معرفی می‌کنید.

بله! واقعیت اینکه آنقدر تخریب زیاد است که واقعا سخت است؛ مثلا غارنمکی که بسیار شکننده است؛ اما هرکسی می‌رسد یکی از قندیل­‌هایش را می‌شکند، به این دلیل که بستر آماده نیست. کسی به مسافر نگفته این قندیل­‌ها را بشکنید از بین می‌روند و دیگر به وجود نمی‌آید. اما  خب به هر حال، غواصی در جزیره­‌ی هنگام، دیدن دلفین­‌های بینی­ بطری، دریای تمیز و در کنار همه­‌ی اینها غذاهای دریایی و سالم مردم جنوب با ادویه‌های خاص و مراسم زار، از جاذبه­‌های قشم است. مردم قشم موسیقی متفاوتی دارند و می‌شود گفت آنقدر همه چیز جالب است که من شاید نزدیک به ۳۰ بار قشم رفتم و هیچ وقت سیر نشدم.

زار، مراسمی است که محلی‌ها انجام می‌دهند، آواز می‌خوانند و سعی می‌کنند یک نفر را که دچار یک بیماری روحی و روانی شده درمان کنند.

زمستان و بهار جنوب ایران

یک جور مراسم جن گیری؟ به علت باور مردم قشم به جن؟

بله مراسمی است که تقریبا می‌توان گفت در شرق آفریقا هم انجام می‌شود. و از فرهنگ­‌های دیگر وارد شده و تقریبا مثل جن‌گیری است.

خلاصه که بهترین فصل برای رفتن به جنوب الان است، بخاطر اینکه می‌شود گفت ما شش ماه بهار داریم در ایران، اولین بهار­های ایران از عرض­‌های جنوبی شروع می‌شود. مخصوصا اگر به کندوداران دقت کنید می‌بینید که در این فصل کندوهای عسل خود را به جنوب می‌برند، چون پر از گل است. همین طور که می‌آییم بالاتر و به عرض‌­های شمال ایران می‌رسیم، مثلا شمال­ غرب، جنگل­‌های ارسباران و کوه‌­های سبلان، اواخر خرداد، بهار شروع می‌شود. و اگر درنظر بگیریم از دی ماه تا خرداد ماه شش ماه می‌شود که اگر اهل سفر باشید می‌توانید شش ماه بهار را حس کنید.

جنوب و سیستان­وبلوچستان منطقه­ای امن برای گردشگری

این مناطق  برای سفر کردن امن است؟

صد درصد، منطقه خیلی امن است. همه­‌ی نقاط ایران به مهمان‌­نوازی معروفند ولی جنوبی­‌ها یک تافته­‌ی جدا بافته‌­اند.

سیستان ­وبلوچستان هم به این لحاظ امنیت دارد؟

بله؛ سیستان­‌وبلوچستان خیلی وقت‌­ها به عنوان مناطق ناامن معرفی می‌شوند، درصورتی­که اصلا این طور نیست. خود بلوچ­‌ها و سیستانی­‌ها خیلی مهمان­‌نوازند و اتفاقاتی که گاهی می‌افتد شاید با اهداف سیاسی باشد ولی ارتباطی با مردم ساده­‌ی گردشگر ندارد. من خودم تجربه‌­ی سه هفته تنهایی سفر کردن در سیستان‌­­و بلوچستان را داشته‌ام و یکی از بهترین سفرهایم بود، خیلی جاها احساس می‌کردم در خانه‌­ی خودم هستم، آنقدر این مردم مهمان نوازند.

در سفرتان هیچ مشکلی نداشتید؟

هیچی. این تجربه­‌ی شخصی من است، نمی‌خواهم این را بگویم که هرکسی مثل من سه هفته برود آنجا سفر کند همه چیز شبیه سفر من برایش پیش می‌رود، اما سفر شخصی من بدون مشکل بود. یک سری خبرهای بد باعث می‌شود ما منفی‌باف شویم و فضا را خیلی تیره کنیم. ما نباید یک اتفاق خیلی کوچیک را به همه­ جا ربط دهیم و این یک مقدار از واقعیت دور است.

وضعیت برای توریست­‌های خارجی در این مناطق چگونه است؟

تا به حال چند سفر با گردشگرهای خارجی آنجا بودم، یک مقدار حساسیت‌­ها برای خارجی‌­ها نسبت به این منطقه بیشتر است. بعضی وقت‌ها درون سایت­‌های وزارت امورخارجه‌ی یک کشور اعلام می‌شود که توریست­‌ها لکه­‌هایی که با رنگ­‌های خاصی مشخص شده است نباید بروند، که این لکه‌ها شامل بخش‌هایی از جنوب شرق ایران و غرب ایران می‌شود. اما به هرحال، من تا به حال نشنیده‌ام که اتفاقی برای گردشگران بیافتد. مگر یک اتفاق مربوط به دهه‌­ی هفتاد که در یکی از هتل‌­های کرمان افتاد.

جاذبه­‌های گردشگری سیستان­‌وبلوچستان

کمی از جاذبه‌های گردشگری در چابهار و بطور کلی سیستان و بلوچستان توضیح دهید.

یکی از عواملی که اسم این منطقه را چابهار گذاشتند این است که بیشتر مواقع هوای بهاری دارد. در خرداد ماه حتی هوا از تهران هم بهتر و ملایم­‌تر است.

منطقه­‌ی چاربهار به عنوان هند ایران شناخته می‌شود؛ هم از نظر حیات ­وحش و هم از نظر محیط­ طبیعی، باغات انبه و باغ‌­های میوه­‌های گرمسیری دارد. من حتی یک روستا یادم است که رفتم و عکسی گرفتم که حدود ۳۰ نوع میوه در آن بود. به جرات می‌توانم بگویم ۲۴ تا ۲۵ نوع از این محصولات مربوط به مناطق گرمسیری است و هیچ جای دیگری نمی‌شود این محصولات را دید.

قلعه‌­های زیبای بسیاری در این منطقه است؛ رودخانه‌­ی سرباز، دیدن تمساح پوزه­ کوتاه و یکی از زیباترین جاده‌­هایی که از چابهار به خلیج گواتر می‌رود و حدود ۱۰۳ کیلومتر است، که درخت مکر زن یا انجیر معابد را می‌توانیم آن­جا ببینیم که بسیار زیباست. کوه­‌های مریخی، تالاب لیپار و یکی از جاذبه‌­هایی که به تازگی اضافه شده است به جاذبه‌­های سیستان­وبلوچستان روستای درک است که شن­زارها به دریا رسیدند. بنادر سنتی که ماهیگیری در آن به روش سنتی مثل چند صد سال پیش انجام می‌شود و در نهایت خلیج گواتر که مثل جنگل­‌های حراست و می‌توانید بین جنگل­ها قایق­‌رانی و پیاده‌­روی کنید.

گردشگری برای یادگرفتن

چرا با گردشگرهای ایرانی همراه نمی‌شوید؟

بعضی وقت‌ها مسافرها و گردشگرهای ایرانی دقیقا نمی‌دانند کجا رفتند و به دنبال چه چیزی سفر می‌کنند. خیلی بیشتر دوست دارم با گردشگرهایی سروکار داشته باشم که بدانند کجا و دنبال چه چیزی هستند. حداقل یک صفحه قبل از سفر خوانده باشند که کجا می‌خواهند بروند. واقعا فقط کسانی که عاشق سفرند سیستان­ و بلوچستان و قشم را انتخاب می­‌کنند، نه افرادی که بیشتر دوست دارند از شهر دور باشند و… .

و شاد باشند؟

شادی اصلا بد نیست، به هیچ عنوان بد نیست. من به عنوان راهنمای تور که دوازده سال این کار را انجام دادم هیچ وقت شادی را منع نکردم. شادی قسمتی از وجود آدم است اما همه چیز شادی نیست. باید اولویت داشته باشیم، چقدر می‌خواهیم فرهنگ مردم را ببینیم، چقدر می‌خواهیم بلوچ‌­ها را بشناسیم و چقدر می‌خواهیم طبیعت را ببینیم و در کنارش شادی هم باشد اما فقط شادی باشد و این در اولویت باشد، برای من سخت است. در این چند سال شاید احساس کردم می‌توانم در بحث توریست­‌های ورودی که مربوط به مسافرهای خارجی است مؤثرتر باشم.

خب این فرهنگ‌­ که یک چیزهایی مهم‌­تر از شادی کردن است، چطور باید در جامعه جا بیفتد؟

به مرور اتفاق می‌افتد. خود راهنماها و آژانس‌­ها می‌توانند این چیزها را در تورها جا بیندازند. فقط نباید بحث درآمدزایی باشد، برای آژانس‌­هایی که تور اجرا می‌­کنند باید یک سری فرهنگ­‌سازی انجام شود و بدانند که اینها محدودیت ایجاد نمی­‌کند. بعضی وقت‌ها به این دلیل که فکر می‌کنند مردم می‌خواهند از فضای شهری و چارچوب­‌ها بیرون بیایند این مشکل‌­ها به وجود می‌آید؛ البته این کار یک سال و دو سال نیست و یک پروسه­‌ی طولانی می­‌خواهد تا بعدها مسافر بفهمد که مثلاً این تور بیشتر به ذائقه­‌ی من می‌خورد و این تور را ثبت­‌نام کنم.

گردشگری داخلی باید به سمتی برود که گردشگرها در نقاط مختلف پخش شوند؛ فقط شمال و فقط شهرهای خاص نباشد. به خاطر اینکه همه جای ایران جاذبه دارد، از شهرسوخته تا تالاب هامون و هر جایی از این کشور که دست بگذاریم و نباید خود را محدود به مناطق خاص کنیم. ما خیلی اهل مطالعه قبل از سفر نیستیم و اگر این نقایص برطرف شود گردشگری به مراتب بهتر و بهتر می‌شود.

با رعایت این نکات و مهمان‌­نوازی مردمان جنوب می­‌توان برای چند روز و شاید چند هفته فارغ از دغدغه‌های شهری به سواحل­ جنوب رفت و به تماشای تمساح‌­های پوزه‌­کوتاه، دلفین­‌ها، درخت­‌ها و قندیل‌­ها نشست.

انتهای پیام

برچسب ها

نوشته های مشابه

یک پیام

  1. سلام خیلی از مطالب استفاده کردم و علاقمند شدم که در فرصت مناسبی اونجا برم چون الان نه پولشو دارم و نه وقتشو که امیدوارم هرچه زودتر برام میسر بشه امین

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن