لغو حجاب اجباری، کلید احیای امید به اصلاح حقیقی

هادی یاسمنی، عضو بخش تحلیلی انصاف نیوز در یادداشتی با عنوان «لغو حجاب اجباری، کلید احیای امید به اصلاح حقیقی» به بهانه‌ی مناظره‌ی تلویزیونی اخیر درباره «حجاب اجباری» و واکنش‌ها به آن نوشت:

ابتدا لازم به یادآوری است که این نوشته فارغ از بررسی جنبه شرعی مساله حجاب و اجبار به آن است. مواردی از جمله:

اینکه چه میزان از جامعه امروز ایران دیندار است؛

اینکه چه میزان از همان بخش دیندار لزوما به دین رویکرد فقهی دارد؛

اینکه در رویکرد فقهی به هر حال تفاوت آرا وجود دارد؛

اینکه اگر در یک رویکرد، اکثریت به یک نظریه معتقد بودند، تا چه حد در اعتبار آن موثر است؛

اینکه اجبار به یک اعتقاد، چه میزان موجب تقویت آن می‌شود؛

اینکه فرضا جمعی به واسطه داشتن اکثریت یا قدرت، حق اجبار امری مربوط به باور را داشته باشد؛

و مواردی ازین دست، خود محل سوالات جدی است.

نقطه آغاز شکل گیری نظم و سیستم جاری حاکم بر جامعه امروز ایران، انقلاب سال ۵۷ بود. انقلابی که گروه های مختلف با ایدئولوژی های گوناگون در آن سهیم بودند. برای اغلب آنها سرعت روند پیروزی انقلاب خارج از تصور بود.

قاعدتا بعد از پیروزی انقلاب، بخش مهمی از انرژی این گروه ها صرف تصرف قدرت به نفع خود شد. دست بالا در این جدال ها از آنِ گروه روحانیت سیاسی بود. به دو دلیل عمده: اول اینکه رهبری انقلاب از پیش از پیروزی آن در اختیار رهبر این گروه قرار گرفت. دوم اینکه در جامعه سنتی و مذهبی آن زمان، این گروه شبکه گسترده‌تری در کشور داشت.

همزمانی این جدال ها با التهاب و خشونت های ابتدای انقلاب و عدم آمادگی نظری و عملی لازم برای حکومت داری و خود حق بینی نزدیک به مطلق، موجب حذف سایر جریانات و یک دست سازی قدرت بعد از حدود سه سال شد. احزاب سایر جریانات از گردونه حذف شدند و حزب جریان روحانیت سیاسی یعنی حزب جمهوری اسلامی هم به دلیل نبود رقیب منحل شد.

این گروه که شواهد نشان می دهد، خودش هم برنامه ای از پیش تعیین شده برای تصرف همه جانبه قدرت نداشت، خود ماند و شعار انتخابات، جمهوری، دموکراسی، رای اکثریت و مواردی ازین دست. قاعدتا مجموع این شعارها و وعده ها با وجود تنها یک جناح امکان پذیر نبود و دو گروه چپ و راست تشکیل شد که بعدها اصولگرا و اصلاح طلب نام گرفت. دو گروهی که ریشه در همان روحانیت سیاسی دارد.

این انحصار در قدرت، انحصار در موارد دیگر از جمله ثروت را به همراه داشت و بخش مهمی از مشکلات جاری از همین انحصار ها ناشی می شود. بروز عینی اقتدار این انحصار به لحاظ اجتماعی، غالب کردن نوع رویکرد مطلوب خود در مصادیق اجتماعی بود که فراگیرترین آن همین قانون اجبار حجاب است. به همین دلیل لغو این اجبار خود می تواند آغاز کننده شکست انحصار باشد و امید به احیای مشارکت گروه های مختلف در عرصه قدرت و کاهش مصائب ناشی از انحصار را فراهم کند. همان که جزءِ آرمان ها و مطلوب های خود روحانیت سیاسی قبل از انقلاب و حتی ابتدای آن بود.

در واقع تا زمانی که آزادی های اجتماعی محدود شده به واسطه بروز اقتدار ناشی از انحصار در قدرت، بازنگردد، سخت بتوان به شکست انحصار های دیگر امید داشت. این شرط کافی نیست ولی به نظر لازم باشد.

خلاصه آنکه:

*ریشه عمده مشکلات جاری، انحصار در قدرت و ثروت است؛

*ایجاد محدودیت در آزادی های اجتماعی، به نظر ابزاری برای توجیه لزوم باقی ماندن این انحصار باشد؛

*فراگیرترین مصداق این محدودیت، حجاب اجباری است؛

*طبیعتا الیگارشی دارای انحصار در برابر لغو این محدودیت ها مقاومت کرده و می کند؛

*این مقاومت به دلیل در اختیار داشتن قدرت و ثروت، مقاومت فوق العاده موثری است؛

*از آن طرف خطراتی همچون شکاف های عمیق اجتماعی، زنگ خطر جدی را برای خود الیگارشی به صدا درآورده است؛

*شکاف هایی که شیرینی انحصار مانع دیدن و توجه به آن بود وگرنه میزان کم آن هم ناهنجاری سنگینی است، چه برسد به میزان امروز که حتی سد های مقاومت در برابر ندیدن و نشنیدن را شکسته است؛

*مباحث و مناظرات اخیر شاید نشانه هایی از شکستن این سد باشد؛

*به نظر شرط لازم ولی ناکافی حل عمده مشکلات جاری، رفع دلیل اصلی آن یعنی انحصار در قدرت باشد. قدم اول و اصلی این مساله هم رفع عوامل توجیه کننده بقای انحصار یعنی لزوم وجود محدودیت های اجتماعی فعلی است. فراگیر ترین مصداق این مساله هم موضوع حجاب اجباری است.

*بسیار کم هزینه‌تر خواهد بود اگر بانیان این اقدام امثال مهدی نصیری‌ها باشند تا مسیح علی نژادها.

*دریچه نگاه این نوشته محدود به رابطه حجاب اجباری به عنوان اصلی ترین مصداق محدودیت اجتماعی و مصائب جاری انحصار قدرت در ایران بود و گرنه فواید و برکات دیگر حل این مساله شاید غیر قابل احصاء باشد.

متن کامل مناظره بی‌سابقه تلویزیونی درباره «حجاب اجباری» [+فیلم]

توییت انصاف | واکنش‌ها به مناظره درباره «حجاب اجباری»

نقدی بر اشکال اقای نصیری درباره حجاب

یادداشت محسن‌حسام مظاهری به بهانه‌ی مناظره‌ی حجاب

پاسخ مهدی نصیری به نقد مهدیان درباره «حجاب اجباری»

پاسخ نصیری به انتقادات از آمارها درباره مخالفت جامعه با حجاب اجباری

ما و سرمایه‌ای که سوزاندیم

یک «زاویه» خوب و زوایای دیگر «حکم حجاب»

نقد حمید رسایی به سخنان مهدی نصیری درباره حجاب

چرا اجبار بر حجاب ناکام ماند؟

انتهای پیام

برچسب ها

نوشته های مشابه

پیام

  1. .این شعارهای پوپولیستی برای انتخابات ۱۴۰۰ است.ببند اون دهنتو مدیر نفوذی این سایت مزدور اجانب.به اندازه کافی با این شعارهای دمکراسی ملت را به فساد و لجن کشیده اید دیگر بس است.فرهنگ غیرت و حیا را در ملت نابود کردید.خدا لعنت کند شما دنیا طلبان را.

    1
    3

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن