ملاحظات ایرانی در مناقشه‌ی قره‌باغ | ابوالفضل فاتح

دکتر ابوالفضل فاتح، موسس ایسنا، در یادداشتی درباره‌ی جنگ در منطقه‌ی قره‌باغ، که در اختیار انصاف نیوز قرار داده است، نوشت:

بسم الله الرحمن الرحیم. در کمال تأسف، بار دیگر شاهد درگیری‌های خونین در منطقه اشغالی قره باغ فی مابین ارمنستان و آذربایجان هستیم که متاسفانه این بار نیز همچون بسیاری دیگر از درگیری‌ها در تاریخ منطقه، پای قدرت‌های خارجی نیز به میان آمده که اهدف سوداگرانه‌ی خویش را در سر دارند و از هر سو به ماجرا می‌نگریم به نوعی تهدید امنیت ملی ایران نیز در میان است. چه فرانسه و روسیه (همسایه بزرگ ما) که از اشغال حمایت می‌کنند و هر کدام سابقه تعدی به کشورهای مختلفی را دارند و چه ترکیه که همسایه مهم ماست و از سوی دیگر در پی گسترش مرزهای منافعش تا نزدیکی خزر برآمده و از نقش آفرینی‌هایش در منطقه بی خبر نیستیم، و چه اسرائیل که اهداف سیاهش بر کسی پوشیده نیست، هر کدام به نوعی تهدید کننده امنیت و منافع بلند مدت ایران هستند و موج تهمت‌ها علیه ایران نیز بخشی از همین سناریو و با هدف درگیر کردن و یا منفعل کردن ایران و نه مشارکت سازنده آن است.

در چنین شرایطی، چه بسا بهترین رویکرد برای ایران و برای آذربایجان و ارمنستان همان است که این اشغال نه با دخالت قدرت‌ها، بلکه با تدبیر دو دولت و ملت آذربایجان و ارمنستان و همکاری سارنده و نه جنگ افروزی همسایگان با کمترین خسارت و دخالت، هر چه سریعتر به پایان برسد. و طبیعی است که هیچکس و به هیچ دلیلی نمی‌تواند حامی اشغال باشد.

اشغال، اشغال است و اشغالگر هر کس باشد و هر قومیت یا آئینی داشته باشد، محکوم است و باید به بی بهانه به اشغال پایان دهد. چنان که قطعنامه‌های چهارگانه شورای امنیت نیز بر آن تصریح دارد ارمنستان باید هر چه سریعتر سرزمین‌های اشغالی را تخلیه کند و به مرزهای خود بازگردد.

البته ضروریست که آذربایجان نیز امنیت و آینده ارمنی‌های منطقه‌ی قره باغ را به عنوان بخش و قومی از آذربایجان و با حقوق یکسان تضمین نماید. ایران عزیز، الگوی بسیار مناسبی برای پذیرش اقوام مختلف است و می‌بینیم که ارامنه به خوبی به عنوان بخشی محترم و جدایی ناپذیر از ملت شریف ایران شناخته می‌شوند. تا زمانی که اشغال باقی بماند، و دست قدرت‌های خارجی در منطقه دراز باشد، هر آینه آتش زیر خاکستر باقی خواهد بود و روزی دوباره شعله خواهد کشید. همانطور که بیش از سی سال است این منازعه به تناوب ادامه یافته و موجب تضعیف آذربایجان و ارمنستان و ساختن جای پا برای سوداگران و بیگانگان و استخوان لای زخم شده است و ممکن است به تدریج چهره‌ی خطرناک‌تری هم از خود بروز دهد و ابعاد منازعه تمدنی نیز پیدا کند. به ویژه که هر دو طرف به شدت بر ابعاد مذهبی و قومی منازعه در میان ملت‌ها دامن می‌زنند. حال آن که بر اساس شواهد بعید است رهبران این کشورها به واقع انگیزه‌های مذهبی داشته باشند.

در این حال، فارغ از آنچه در میان صحنه‌گردانان نبردهای خونبار فعلی می‌گذرد، و فارغ از موضعی که جمهوری اسلامی ایران برای نقش آفرینی سازنده با توجه به مقدورات و مصالح بلند مدت ازجمله ضرورت‌های منطقه‌ای، ملی و مذهبی و قومی و اخلاقی می‌تواند بگیرد، درک پیشینه‌های تاریخی، فرهنگی و مذهبی مشترک و عمیق ملت ایران و تکریم عواطف و مطالبات انسانی هموطنان عزیزمان در قبال رویداد غمباری که در جوار مرزهای شمالی ایران می‌گذرد، یک ضرورت انکار ناپذیر است. هم انسانیت و هم مصلحت اقتضا می‌کند در این خصوص اجازه داده شود:

الف – همه‌ی جریانات مختلف سیاسی و مدنی و قومی، در امنیت و آزادی، دیدگاه‌ها و احساسات خود را بیان کنند و در این خصوص استثناء یا ترجیحی نباشد. البته حساب تجزیه طلبی و قوم پرستی جداست. ممکن و قابل انتظار است کثیری از هوطنان به ویژه آذری‌ها، قصد حمایت از اقوام آذری آذربایجان را داشته باشند و بخواهند احساسات و دیدگاه‌های خود را ابراز دارند. یا همین طور کسانی مخالف این جنگ و حامیانش بوده و یا نظر دیگری داشته باشند، نظیر ارامنه‌ی ایران. و یا ممکن است شخصیت‌های فکری و دانشگاهی راه حل و تحلیل‌های راه گشایی برای نقش آفرینی سازنده دولت و ملت ایران و یا دول درگیر داشته باشند. بارها عرض شده است که چند صدایی و باز بودن فضای تحلیل، اظهار نظر و ابراز احساسات یک مقوله‌ی مدنی و کاملاً پذیرفته شده در عرف ملی و بین المللی و از لوازم توسعه پایدار و ارتقاء توان ملی است و به ویژه در کشوری که دارای تنوع قومی و مذهبی است.

از همین روی، صرف نظر از نوع و ماهیت مواضع، این که تا کنون گروهی از نخبگان، علما یا نمایندگان یا سیاسیون نظر خود را ابراز داشته‌اند و یا این که دیگر نهادها و تریبون‌ها از جمله جریانات دانشجویی نظرات خود را ابراز دارند یا اجتماعات خود را داشته باشند، و شخصیت‌هایی دیگر نظری دیگر ابراز دارند، امری پذیرفته است و ای کاش این امکان برای همه و با هر طیف سیاسی و فکری به ویژه نهادهای غیر حکومتی فراهم باشد. دلیلی هم ندارد که همه همخوان با دیدگاه دولت و حکومت یا پسند این حزب و آن گروه باشد و دلیلی هم ندارد که اجتماعات به افراط کلامی، خشونت سیاسی و یا سرکوب فیزیکی کشیده شود. در هر موضوع داخلی یا منظقه‌ای موافقان و مخالفان باید بتوانند متمدنانه ابراز نظر کنند.

علاوه روشن است که باز شدن فضای داخلی و اتخاذ چنین رویکردی از عوارض داخلی مناقشه‌ی فعلی نیز به شدت خواهد کاست و از سوی دیگر دست حکومت را نیز در اتخاذ سیاست سازنده و نه منفعلانه یا درگیرانه بازتر خواهد کرد.

ب – فراهم آوردن امکان کمک‌های انسانی و بشر دوستانه به مردم جنگ‌زده و مصدومان و آوارگان نیز یک مقوله‌ی اخلاقی و استثناء ناپذیر است. هیچ ملاحظه‌ی سیاسی را در این خصوص نمی‌توان دخالت داد. اگر مسلمانان ایران و اقوام آذری مایلند از مردم مسلمان و شیعیان آذربایجان حمایت انسانی داشته باشند و در دشواری‌ها و درد و رنج آنان همدلی داشته باشند، نباید مانعی برای آن قائل شد و باید آن را تسهیل نمود. این عزیزان نیز به خوبی درک می‌کنند که همین امکان را باید برای ارمنی‌های ایران برای کمک انسانی به همکیشانشان به رسمیت شناخت.

امید است، درگیری‌های تلخ این منطقه در اسرع وقت و از طریق گفت‌وگو و با تمکین قوانین بین المللی و رفع اشغال خاتمه یابد و دو همسایه‌ی دائمی شمالی ایران، در کمال صلح و استقلال به همزیستی سازنده برای خود و منطقه دست یابند.

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته
ابوالفضل فاتح
۱۶ مهرماه ۱۳۹۹

انتهای پیام

برچسب ها

نوشته های مشابه

پیام

  1. این حرف اقای فاتح شوخیه .همین الان دولت اذرباجان فقط متمنتظر اینه که ارمنستان از قره باغ بره که ارمینها ی قره باغ رو قتل عام کنند. مگر تاریخ نسل کشی ارمنیهای بیچاره رو نخوندی اقای فاتح ؟مگر مطالعه نکردی ؟ که چه بر سر این قوم ایرانی تبار اوردن . از تو بعیده ندونی چه خصلتهای خطرناکی رو عثمانی ها بین اذری های منطقه پمپاژ می کنن. عثمانی هایی که به شهادت تاریخ حتی به مرغ و خروس ارمنی در دامنه آرارات رحم نکردن . فکر کردی دیکتاتوری عقب مانده آذربایجان که هروز مشغول خیانت به ایران در همپیمانی با رژیم صهیونیستیه ، ایران خودمونه که مسلمان،مسیحی و یهودی مسالمت امیز کنار هم زندگی کنن؟ به خدا قسم اینها روزشماری می کنن برای قتل عام ارمنی ها و خونشون میفته گردن امثال شمایی که در خلا نظر میدی درسته ما مسمانیم ولی انسان هم هستیم و هرکس که لقب مسلمونی داشت که آزاده نیست . تعصبات شدید ضد ارمنی حتی اجازه نخواهد داد یه ارمنی جون سالم در ببره . اقای فاتح از فلان امام جمعه که تحت تاثیر جو مردم حرفی میزنه انتظاری نیست ولی تو یکی باید خوب تاریخ رو خونده باشی

    1
    3
  2. سلام…سی‌سال‌از‌اشغال‌قره‌باغ‌می‌گذرد‌ومتاسفانه‌نگاه‌ایران‌بیتفاوتی‌محض
    بودوحتی‌‌‌مسئولان‌ارمنستان‌مرز‌ایران‌تنفسگاه‌خود‌اعلام‌کردند‌چرا‌ایران
    به‌مسءله‌‌قره.باغ‌مانندلبنان‌‌و‌یمن‌‌..نگاه‌میکرد…کار‌به‌اینجا‌‌وآینده‌نامشخص
    نمیرسیدمتاسفانه‌ایران‌درطول‌یکصدسال‌گذشته‌‌همواره‌سیاست‌انکار‌آذربایجان
    رادرپیش‌گرفته

    2
    2
  3. سلام‌‌مردم‌ایران‌گویا‌از‌قتل‌عام‌شیعیان‌سلماس‌ارومیه‌خوی‌‌ماکو‌و……که‌
    آذربایجان‌به‌‌واقعه‌جیلو‌لوق‌مشهور‌است‌ضمنا‌ایروان‌قبل‌از‌‌قرارداد‌ترکمانچای
    و‌گلستان‌وقتی‌قسمتی‌ازایران‌بود‌بیش‌ازهفتاد‌درصد‌ساکنانش‌شیعیان‌ترک
    آذربایجانی‌بو‌دند.روسها‌وارامنه‌بارها‌در‌طول‌تاریخ‌دویست‌سال‌اخیر‌‌مسلمانان
    قفقاز‌وآذربایجان‌را‌قتل‌عام‌کردند

    2
    2
  4. اتفاقا مطلب خیلی بی طرفانه و دقیق نوشته شده و هر دو طرف داستان دیده شده و مثل خیلی نوشته ها به یک سمت نچرخیده. من هم موافقم با متن هم اشغال بد است و باید رفع شود و هم آذربایجان حق ندارد با ارمنی ها بد تا کند. هم باید فضای داخلی برای اطهار نظر باز باشد و هر جریانی حرف خودش را بزند حالا موافق این و یا اون ور یا هر چیز دیگر . ضمنا مردم هم بتوانند کمک انسانی کنند حالا آذری ها به آذری ها و ارمنی ها به ارمنی ها. حالا من که نفهمیدم به کجای متن اشکال داشتبد. این که آقای فاتح سکوت کند یا از ارمنی ها حمایت کند هم توقع درستی نیست. انصافا بهترین موضعی بود که تا به حال خواندنم چون خیلی ها یا با تعصب به یک سمت جرخیدند یا سکوت کردند و منفعل هستند. این موضع که اینجا خواندم خیلی هم راهگشا برای داخل است و هم حرف قانونی و اخلاقی برای هر دو طرف است.

  5. سلام‌معیار‌ملاحضات‌شما‌چیست…حق‌ومیزان‌خاصی‌است‌برمبنای‌عدالت
    تعریف‌شده‌خاصی‌میباشد‌اسلام‌قرآن‌‌نهج‌البلاغهک….یاهمان‌نگاه‌احساسی‌پان
    فارسی….به.هرحال‌مشکل‌اینجا‌هست‌که‌امریکا‌وروسیه‌وآل‌سعود.وبقیه‌و
    اسرائیل‌مدعی‌ملاحضات‌‌از‌نوع‌متفاوت‌هستند‌امریکا‌از‌آن‌سوی‌اقیانوس
    …همین.دنیا‌غیر‌قابل‌تحمل‌میشود‌‌من‌ملاحضات‌اسلامی‌را.توصیه‌میکنم‌
    انبیاء‌بزرگ‌….وائمه‌معصومین..ع

    2
    1
    1. سلام
      آقا ارمنستان متجاوزه. همه کشورها و نهادهای بین المللی هم میگن باید این منطقه قره باغ به عنوان بخشی از آذربایجان به رسمیت شناخته بشه. اما خداوکیلی دیگه پای اسلام را برای این کشور پیش نکشید. آذربایجان حکومت اسلامی داره؟ یا مانع از برگزاری مراسم اسلامی نمیشه (وجدانا الان چند تا کلیپ نفرستین از عزاداری آزادانه توی این کشور. چون منم برخورد با اهالی نارداران را برای عزاداری هاشون براتون می فرستم به عنوان یک نمونه از سیاستهای ضد دینی دولت این کشور). بعدشم، این چه پاره تن اسلامیه که بیشترین ارتباطات را با اسرائیل در میان کشورهای اسلامی داره؟ حالا دیگه وارد این بحث نمیشم که کشتن دانشمندان هسته ای ما و دزدیدن اسناد هسته ای و فرستادن پهبادهای جاسوسی اسرائیل، همه اش از خاک آذربایجان انجام شده. اینم که شیعه کش های جبهه النصرت و… اومدن کمک آذربایجان شیعه هم که جای خود داره.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن