یادداشت محسن رنانی درباره مناظره زیباکلام و معتضد

محسن رنانی، پژوهشگر توسعه و استاد دانشگاه در یادداشتی تلگرامی با عنوان «در حسرت خسروان صادق» به بهانه‌ی مناظره‌ی تلویزیونی خسرو‌ معتضد و صادق زیباکلام [لینک] نوشت:

اوایل گمان می کردم مشکل این کشور نداشتن خسروان صادق است. یعنی نداشتن حاکمانی که به راستی خیرخواه باشند و فقط به منافع ملی بنگرند؛ خودخواهی نکنند و هر جا لازم بود برای خیر این جامعه، عذرخواهی کنند، کوتاه بیایند و یا با دشمن گفت‌وگو کنند. با همین نگاه بود که انقلاب کردیم تا خسروان صادق سرکار بیایند و گمان می کردیم با آمدن خسروان صادق، یک شبه همه چیز درست می شود. بعد دیدیم که نه، خسروان صادق آمدند اما چون مهارت هم‌شنوی و گفت‌وگو و مدارا نداشتند کم کم در تعارض منافع، به خسروان ناصادق تبدیل شدند و بعد هم همه جامعه را به سوی خسران و بی صداقتی بردند.

بعدها کم کم متوجه شدم که مشکل، خود ما مردمیم، یعنی همین خسروها و صادق‌‌های کوچه و خیابان که گاهی سر یک متر عقب و جلو کردن خودروی‌مان در رانندگی به جان هم می‌افتیم. و مقامات هم بچه های همین ها هستند که وقتی می شوند وزیر و وکیل،‌ به جای گفت‌گو، هم‌شنوی و مدارا، به جان هم می‌‌افتند و جامعه را به سوی ویرانی می برند. با خود می‌گفتم دستکم پنجاه سال زمان می برد تا یکی دو نسل از مردم این جامعه اصلاح شوند و بعد نسل‌های بعدی روی مسیر توسعه بیفتند.

امروز با دیدن مشاجره‌ی دو اندیشه‌ورز مدعی نخبگی و روشنفکری یعنی جناب خسرو معتضد و دکتر صادق زیباکلام اول به ذهنم خورد که نکند یک و نیم قرن راه داریم تا خسروان ما رسم و راه صداقت و خسروی در دنیای مدرن را بیاموزند؟ یعنی نخست دو نسل باید صبر و تمرین کنیم تا نخبگان و روشنفکران ما الفبای گفت‌وگو و هم‌شنوی و مدارا را بیاموزند و بعد دو نسل دیگر هم باید صبر کنیم تا این نخبگان مهارت یافته، حالا آن مهارت را به جامعه منتقل کنند و بعد هم دو نسل صبر کنیم تا بچه های آن مردمی که حالا هم‌شنوی و مدارا را یادگرفته اند به مدارج عالی و مقامات سیاسی برسند و کشور ما از ریشه واجد خسروان صادق شود. بعد ناگهان یادم آمد که داریم وارد عصر جامعه شبکه‌ای می‌شویم و ویژگی‌ جامعه شبکه‌ای این است هم شفاف است، هم سریع است، هم قدرت دارد و هم گاهی بی‌رحم است؛ یعنی نسبت به خطاهای کوچک هم به سرعت واکنش‌های بزرگ نشان می‌دهد؛ و همین خصلت باعث می‌شود که فرایند پایش و فشار اجتماعی برای اصلاح الگوهای رفتاری و اصلاح خطاهای مقامات و چهره‌های نمادین روز‌به روز شتاب بگیرد و جدی‌تر شود. همان تجربه‌ای که ترامپ هم در ماههای اخیر گرفتارش شد.

با این حال، خیلی دلم به حال این جامعه سوخت. در تمام این سالها همه داریم فریاد می‌زنیم که آی خسروان چرا این‌اندازه مطلق می‌اندیشید؟ چرا هم‌شنوی نمی‌دانید؟ حالا می‌بینیم نخبگان و روشنفکران هم به همان بیماری گرفتارند. و البته از مشروطیت تا الان داستان نخبگان و روشنفکران ما همین بوده است که می‌بینیم. امید که عاقبتمان به خیر شود. نمی ‌دانم آیا این دو، دستکم مهارت عذرخواهی از جامعه را دارند؟ ای کاش داشته باشند.

انتهای پیام

نوشته های مشابه

پیام

  1. زیباکلام یه آدم سیاست مدار .است و استاد تخریب .آقای معتضد .یک آدم ساده .و اگر معتضد تنها از بدی های رضا شاه سخن نمی گفت زیبا کلام تیرش به سنگ می خورد .البته در رسانه میلی .چیزی بیشتر از این انتظار نمی شود داشت

    12
    13
  2. اتفاقا خیلی هم مناظره داغ و جذابی بود و تماشاگر پسند.مگه این دو چه کردن که عذر خواهی کنن؟ هر کدوم مواضعشون را با صراحت بیان کردند .منظره یعنی همین .اگر غیر این باشه که مثل گفت و گو های شبکه چهار میشه.باید به صدا و سیما تبریک گفت.

    24
    2
  3. به معتضد اگر پانصد هزار تومن بدهید شما را جزو یکی از شاهان از قلم افتاده هخامنشی جا می اندازد، معتضد بهتر از هرکس میداند انگلستان در شهریور ۲۰ هنوز قدر قدرت بود ولی در سال ۳۲ نظام بین الملل تغییر کرده بود و دنیا صاحبان دیگری پیدا کرده بود و انگلستان بدون اجازه اربابان جدید امکان حمله به ایران نداشت.

    11
    24
    1. پس کدوم کشور بود که در جریان ملی شدن نفت تحریم ارزی پوند رو اعمال کرد و نفت کِش رُزماری که نفت ایران رو به ایتالیا میبرد توقیف کرد.

  4. دوست عزیز اینکه گفتید آقای معتضد آدم ساده است از کجا به این نتیجه رسیدید خدا می داند واینکه آقای زیبا کلام آدم سیاست مداری است نشان از عمق سواد شما دارد که آدم سیاست مدار را نمی دانید به چه کسی می گویند

    20
    5
  5. اقای رنانی : خودت بریدی و دوختی و تن ملت کردی
    اقای رنانی دو نفر را که چهل سال است در خدمت بی چون و چرا ی جمهوری اسلامی بوده اند با کل مردم ایران یکی گرفتید
    اقای رنانی همه میدانند که اقای زیبا کلام دیگر نقش،سوپاپ اطمینان حکومت را بازی میکند و تمام مصاحبه هاش با رسانه های داخلی و خارجی هماهنگ شده است.
    اقای رنانی همه میدانند که اقای معتضد قبل از آنکه مورخ باشد یک تاریخ نگار حکومتی است و بس
    اقای رنانی صدا و سیما هدفش از این مناظره کوبیدن پهلوی بود دریغ لز اینکه بعد از ۴۲ سال حکومت جمهوری اسلامی دیگر زمان فرافکنی ها گذشته و میزان فقط و فقط عملکرد خود جمهوری اسلامی است که کارنامه درخشانی ندارد

    5
    12
    1. مسعودجان ، خدایی متن رنانی را با دقت خواندی ؟ صحبت سر کیستی یا چیستی خسرو و صادق نبود ، سخن بر سر ندانستن آداب گفتگو و تعامل فکری نه در سطح مردم عامی بلکه در سطح مثلاً نخبگان جامعه بود ، یعنی در جامعه ای که نخبگان و صاحبان اندیشه تحمل مباحثه منطقی با یکدیگر را ندارند دیگر از مردم کوچه و بازار چه توقعی داریم؟ موفق باشید

      4
      3
  6. پس کدوم کشور بود که در جریان ملی شدن نفت تحریم ارزی پوند رو اعمال کرد و نفت کِش رُزماری که نفت ایران رو به ایتالیا میبرد توقیف کرد.

    2
    3
  7. درود
    متاسفانه ما روشنفکر درست وحسابی در این یکصد سال اخیر نداشتیم واگر هم بوده به تعداد انگشتان دو دست نمیرسد وصدایشان همنهیف بوده وچه بسا که همان صدای کم و…. هم خفه کردند…ومانند روشفکرانی مانند اقایان شریعتی و سروش و ملک شعرا و شاملو و…. که شاید سواد داشتند اما درک وفهم وشناخت خیر…. واین اندیشمندان مابودند که بحساب خود از مرگ وشاید خودکشی تختی چه ساختند که مثلا…… این اندیشمندان از غرب چیزهاییی دیده بودند اما نمیدانستند انجا وهر جا برای ازادیو دموکراسی باید سالها وصدها سال فرهنگ سازی کرد

    2
    3
  8. احسنت به جناب رنانی عزیز.کلامشون مثل همیشه سرشار از نکات ارزنده ودرخور تحسین و نفکر است.کاش گوشی برای شنیدن و قلبی برای پذیرش و مغزی برای فکر کردن باشد…..

  9. یه عدر خواهی کرد و صدتا حمله که بگه تقصیر همه است بجز من !!!! و این عذرخواهی هم از وجنات من است !!! کجایی رضا مارمولک

    3
    1
  10. به نظر من آقای صادق زیبا کلام از خاندان پهلوی پول کلانی دریافت کرده است. چون اولا ثروت خاندان پهلوی نجـــومی است و برای هر کس که از آنها تمجید کند حسابی خرج می کنند. ثانیاً نمی توان گفت که آقای زیبا کلام تا این اندازه احمق باشدو از یک احمق بی سواد و قلدری همچون رضا شاه دفاع کند.

    10
    6
    1. ثروت نجومی خاندان پهلوی را از کجا در آوردی؟ بگو ما هم بریم ببینیم!!!
      از ۳ هزار میلیارد تومان اختلاس خاوری یه رئیس بانک بیشتره؟
      از ۲۵ هزار میلیارد تومان اختلاس صندوق تامین اجتماعی چطور؟
      آدرس بده ما هم بریم ببینیم…

      1
      3
    2. مشکل آقای صادق زیبا کلام این هست که معلوم نیست در کدام جبهه فعالیت میکند
      ادعای اصلاح طلبی می کند ولی همگام با اصول گرایان منتقد اصلاح طلبان هست،،،
      بنده به عنوان دانشجو برایم فرقی نمیکنه طرف مناظره چه شخصیتی هست ولی اصل برای بنده سند سخن است یعنی حرفی که میزنی با سند باشد جناب زیبا کلام یک کتاب با خودش نیاورده بود تا نشان دهد حرف های که میزند از روی سند هست ،،،ولی جناب معتضد که تاریخ دان هست با خودش کتاب و سند همراه داشت ،،،
      شاید این مناظرات را عده ای با تعصب نگاه کنند ولی برای جامعه علمی ما فقط وفقط حرف با سند قابل قبول هست.

  11. جناب رنانی
    بسیار خوشحالم که در میهنم هنوز مثل شماهایی وجود دارد
    و بسیار متاسفم که امثال شما در این مملکت به جایگاه واقیعیشان تکیه نزده اند

    2
    8
  12. رنانی خدا شفا بده-آقای معتضد با مدرک و اسم و حتی فامیلی افراد صحبت می کنند-بی ادبی نمی کنن ولی آقای صادق زیبا کلام نه اسمی نه مدرکی فقط با تخیلاتش صحبت میکنه
    صادق خسروان چیه دیگه چه اصطلاح مزخرفی

    2
    2
  13. رنانی ، تو خوبی ، اقای معتضد چه بی ادبی کرد که با زشتکلام مقیسه اش کردی ، یک مقدار انصاف چیز خوبی است، بفهم ن…م

  14. واقعیت اینه که آقای زیباکلام یه جامعه شناسه و نگاهش به مسایل بصورت کلی و برآیندی هستش و آقای معتضد یک تاریخ دان سر درگم در جزییات تاریخی، زیباکلام تسلطی بر جزییات تاریخی نداره که با نگاه جامعه شناسه نیازی هم بهش نداره و معتضد اینقدر در جزییات قرق شده که احتمالا نه توان سر بر آوردن و نتیجه گیری از این جزییات رو داره و نه عظمش رو چون اونوقت شاید هیچوقت دیده هم نمیشد.با آقای رنانی هم موافق نیستم چالش حتی از این نوعش هم تقریبا در مناظره طبیعیه

  15. واقعیت اینه که مناظره این دو نفر خیلی منطقی نیست آقای زیباکلام یه جامعه شناسه و نگاهش به مسایل بصورت کلی و برآیندی هستش و آقای معتضد یک تاریخ دان سر درگم در جزییات تاریخی، زیباکلام تسلطی بر جزییات تاریخی نداره که با نگاه جامعه شناسه نیازی هم بهش نداره و معتضد اینقدر در جزییات قرق شده که احتمالا نه توان سر بر آوردن و نتیجه گیری از این جزییات رو داره و نه عظمش رو چون اونوقت شاید هیچوقت دیده هم نمیشد.با آقای رنانی هم موافق نیستم چالش حتی از این نوعش هم تقریبا در مناظره طبیعیه البته اگر زیبا کلام کمی با هوش تر عمل می‌کرد با استفاده از سوتی های معتضد براحتی میشد از عملکرد رضا شاه دفاع کرد

  16. جناب رنانی بنده مطالب زیادی از شما یا به اسم شما در فضای مجازی مطالعه کرده ام. من بالشخصه معتقدم رضاخان زاییده زمانه خودش بود. عملکرد ایشان قابل دفاع است. حتی اگر به اندازه ساختن دانشگاه تهران باشد. با مردم آن زمان کسی توان رفتار قانونی نداشته.

  17. مشکل آقای صادق زیبا کلام این هست که معلوم نیست در کدام جبهه فعالیت میکند
    ادعای اصلاح طلبی می کند ولی همگام با اصول گرایان منتقد اصلاح طلبان هست،،،
    بنده به عنوان دانشجو برایم فرقی نمیکنه طرف مناظره چه شخصیتی هست ولی اصل برای بنده سند سخن است یعنی حرفی که میزنی با سند باشد جناب زیبا کلام یک کتاب با خودش نیاورده بود تا نشان دهد حرف های که میزند از روی سند هست ،،،ولی جناب معتضد که تاریخ دان هست با خودش کتاب و سند همراه داشت ،،،
    شاید این مناظرات را عده ای با تعصب نگاه کنند ولی برای جامعه علمی ما فقط وفقط حرف با سند قابل قبول هست.

  18. مشکل آقای صادق زیبا کلام این هست که معلوم نیست در کدام جبهه فعالیت میکند
    ادعای اصلاح طلبی می کند ولی همگام با اصول گرایان منتقد اصلاح طلبان هست،،،
    بنده به عنوان دانشجو برایم فرقی نمیکنه طرف مناظره چه شخصیتی هست ولی اصل برای بنده سند سخن است یعنی حرفی که میزنی با سند باشد جناب زیبا کلام یک کتاب با خودش نیاورده بود تا نشان دهد حرف های که میزند از روی سند هست ،،،ولی جناب معتضد که تاریخ دان هست با خودش کتاب و سند همراه داشت ،،،
    شاید این مناظرات را عده ای با تعصب نگاه کنند ولی برای جامعه علمی ما فقط وفقط حرف با سند قابل قبول هست.

  19. مشکل آقای صادق زیبا کلام این هست که معلوم نیست در کدام جبهه فعالیت میکند
    ادعای اصلاح طلبی می کند ولی همگام با اصول گرایان منتقد اصلاح طلبان هست،،،
    بنده به عنوان دانشجو برایم فرقی نمیکنه طرف مناظره چه شخصیتی هست ولی اصل برای بنده سند سخن است یعنی حرفی که میزنی با سند باشد جناب زیبا کلام یک کتاب با خودش نیاورده بود تا نشان دهد حرف های که میزند از روی سند هست ،،،ولی جناب معتضد که تاریخ دان هست با خودش کتاب و سند همراه داشت ،،،
    شاید این مناظرات را عده ای با تعصب نگاه کنند ولی برای جامعه علمی ما فقط وفقط حرف با سند قابل قبول هست.

  20. آقای زیباکلام که مرتب به دیگران انگ حکومتی میزند آیا نمیداند تاچند سال پیش برخلاف نص صریح قانون یک نفر نمیتواند همزمان کارمند دودانشگاه دولتی ودانشگاه آزادباشد واز هردوحقوق هم دریافت میکرد.. آیا آقای زیبا کلام بعنوان فرستاده حکومت اول انقلاب به کردستان اعزام نشده بودوماموریت وحقوق دریافت نکرد.آیا اقای زیبا کلام بورس تحصیلی از این حکومت برای کشور انگلستان دریافت نکرده است پس خیلی به دیگران انگ نزن.
    آقای زیبا کلام میفرمایند علت شکست ارتش رضا خان بعلت قوی بودن انگلستان وروسیه بوده است. در صورتیکه همین ارتش رضاخان در برابر شغالهای اطراف کاخ سعداباد هم ناتوان بود وطبق خاطرات تاجالملوک زن رضاشاه برای نابودی شغالهای مزاهم از روستاییان اطراف تهران کمک خواست چطوری میشود گفت ایشان کاملا به مردم بی اعتنا بوده است این یک پارادوکس است.رضاخان بازائ هرسر شغال ۲قران به روستاییان پاداش میداد وروستاییان بساط شغالها راجمع کردند درصورتیکه شهربانی ونیروهای ارتشی از این ماموریت ناتوان بودند

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا