از اقتدار ایرانی تا خالیبافی سیاسی

یاسر هاشمی، فرزند مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی در یادداشتی با عنوان «از اقتدار ایرانی تا خالیبافی سیاسی» در واکنش به حواشی سفر اخیر محمدباقر قالیباف، رییس مجلس اصولگرای یازدهم، نوشت:


«رئیس مجلس شورای اسلامی که در رأس یک هیئت سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و نظامی؛ با بدرقه رسمی مسئولان لشکری و کشوری جمهوری اسلامی فرودگاه مهرآباد تهران را ترک کرده بود، در فرودگاه اختصاصی مهمانان در جنوب مسکو مورد استقبال معاون اول ریاست جمهوری، وزیر خارجه و جمعی از شخصیت‌های شوروی قرار گرفت و سپس به کاخ کرملین رفت تا مراسم رسمی استقبال رئیس‌جمهور شوروی همراه با برنامه‌های سان و رژه انجام گیرد که بر اساس پروتکل‌های دیپلماتیک و تشریفاتی شوروی، مخصوص پذیرایی از سران کشورهاست.

اولین برنامه رسمی سفر ۴ روزه رئیس مجلس شورای اسلامی دیدار و مذاکره با رئیس‌جمهور بود که بلافاصله بعد از تهیه عکس و فیلم خبرنگاران دو کشور و رسانه‌های بین‌المللی، با حضور جمعی از همراهان ایرانی و شخصیت‌های شوروی در یکی از سالن‌های کاخ شروع شد. در ادامه این دیدار، مذاکرات با حضور وزرای خارجه دو کشور و سفیر جمهوری اسلامی در مسکو خصوصی شد تا طی دو ساعت گفتگوهای صریح و صمیمی، تصمیمات مهمی در مورد مسائل سیاسی، فنی، اقتصادی و نظامی، گرفته شد که نتیجه آن امضای چندین توافقنامه همکاری میان ایران و شوروی بود که بازتاب گسترده‌ای در جهان داشت.

رئیس مجلس شورای اسلامی در دومین روز سفر از مرکز فضا نوردی شوروی و سفینه‌های آن بازدید کرد که همراه با توضیحات معاون ستاد کل نیروهای مسلح شوروی بود و سپس برای ادامه مذاکره با رئیس‌جمهور به کاخ کرملین رفت که در دیدار علنی به جمع‌بندی مذاکرات کمیته‌ها و در دیدار خصوصی به نتیجه بررسی مذاکرات درباره همکاری تسلیحاتی و دفاعی پرداختند که دفتر سیاسی ریاست جمهوری شوروی تصویب کرده بود که تمام خواسته‌های هیئت ایرانی، ازجمله میگ ۲۹، موشک سام ۵، تانک تی – ۸۰، موشک دریا به دریا و … با تکنولوژی ساخت، برآورده شود.

رئیس مجلس شورای اسلامی در مراسم ضیافت شام رئیس‌جمهور شوروی و همسرشان در دیدار با همسر رئیس‌جمهور شوروی از برنامه‌های راهبردی ایران برای گسترش همکاری با جهان، به‌خصوص کشورهای منطقه و همسایه گفتند.»


آنچه در بالا خواندید، بازنشر اخبار سفر ۴ روزه رئیس مجلس جمهوری اسلامی ایران به روسیه بود که چند تفاوت اساسی با واقعیت خبری دارد که این روزها تیتر طنزگونه رسانه‌های گفتاری، دیداری و نوشتاری جهان شده است:

  • زمان انجام این سفر چهارروزه ۳۰ تیر تا ۲ مرداد ۱۳۶۸ بود که هیچ ارتباطی با سفر رئیس فعلی مجلس در ۲۰ بهمن ۱۳۹۹ ندارد.
  • شخصیت حقوقی رأس هیئت ایرانی، رئیس مجلس شورای اسلامی و شخصیت حقیقی، آیت‌الله هاشمی رفسنجانی بودند.

در سومین روز سفر رئیس مجلس شورای اسلامی آیت‌الله هاشمی رفسنجانی  به مسکو، دیدار و گزارش نتایج مذاکرات به خبرنگاران خارجی و داخلی در سالن مخصوص مصاحبه‌ها بود و سپس در کاخ کرملین توافقنامه‌ها در مراسم خاصی به امضای رئیس مجلس شورای اسلامی و صدر هیئت‌رئیسه اتحاد جماهیر شوروی رسید که دو سند را وزیر امور اقتصادی و دارایی ایران و وزیر روابط اقتصاد خارجی شوروی و وزیر راه اتحاد شوروی امضاء کردند و متن سند تسلیحاتی، به خاطر اختلاف‌نظر مسئولان مربوطه دو کشور نهایی نشده بود که با تأکید رئیس مجلس ایران و رئیس‌جمهور شوروی آماده کردند و در فرودگاه امضاء نمودند.

آیت‌الله هاشمی رفسنجانی پس از خداحافظی با رئیس‌جمهور شوروی در سالن سنت جرج کاخ کرملین، برای بازدید از شهر لنین‌گراد که اخیراً سن پترزبوک خوانده می‌شود، به فرودگاه رفت و پس از مراسم رسمی، با هواپیمای تشریفات روسی، مسکو را ترک کرد.

رئیس مجلس شورای اسلامی در لنین‌گراد از چندین ابنیه تاریخی و موزه معروف آرمیتاژ بازدید و با شهردار دیدار و گفتگو کرد و در چهارمین روز سفر و به دعوت مسئولان کشور آذربایجان، با هواپیمای روسی به باکو رفت و مورد استقبال رئیس‌جمهوری آذربایجان قرار گرفت.

دیدار با مردم در مسجد شیعیان باکو و مذاکره با دبیر کل حزب کمونیست و رئیس‌جمهور، از مهم‌ترین برنامه‌های سفر کوتاه رئیس‌جمهور به کشور آذربایجان بود که پس از مراسم بدرقه و برگشت به ایران، در فرودگاه مهرآباد، مورد استقبال مسئولان جمهوری اسلامی قرار گرفت.»


آنچه از واژه واژه خبرهای بالا استنباط می‌شود، عزت و اقتدار جمهوری اسلامی ایران است و رئیس‌جمهور کشوری که خود را ابرقدرت جهانی و بزرگ شرق در مقابل ابرقدرت غربی می‌داند، در مقابل عظمت نام ایران سر تعظیم و احترام فر می‌آورد.

برای هر ایرانی با هر نگاه سیاسی، ناراحت‌کننده است وقتی می‌بیند و می‌شنود کشوری که تاریخی‌ترین کینه‌ها را نسبت به ایران دارد ، از ناشیگری دیپلماتیک یک عده سو استفاده می‌نماید که برای خوراک تبلیغاتی برنامه‌ای که دارند، نه‌تنها منافع ملی، بلکه اقتدار تاریخی ایران را چنین بذل و بخشش می‌کنند. دردآورتر این است که چند روز قبل از سفر رئیس مجلس، با هشتک «معتمد نظام» موج رسانه‌ای در فضای مجازی به راه می‌اندازند و غافل از اینکه «نردبان این جهان ما و منی است / عاقبت این نردبان افتادنی است / لاجرم آن‌کس که بالاتر نشست / استخوانش سخت‌تر خواهد شکست»

استقبال سرد از قالیباف در مسکو

شاید مشاوران آقای دکتر قالیباف و برنامه ریزان سفر رئیس مجلس به روسیه، نیم‌نگاهی به اتفاقات سال ۱۳۶۸ داشتند و آرزوهای خویش را اتفاق واقعی می‌دانستند و چون فرصت چندانی تا انتخابات ۱۴۰۰ نداشتند، می‌خواستد از همان اتفاقات کپی‌برداری کنند که ابتدا رهبر وقت کشور، امام خمینی (ره) نامه‌ای تاریخی به گورباچف می‌نویسد و در حرکتی نمادین آیت‌الله جوادی آملی را به شوروی می‌فرستد و چند ماه بعد رئیس وقت مجلس شورای اسلامی، آیت‌الله هاشمی رفسنجانی که سابقه فرماندهی در جنگ نیز دارد، به شوروی می‌رود و با گورباچف دیدار می‌کند و پس‌ازآن با رأی معنادار مردم به ریاست جمهوری می‌رسد. پس اگر نامه رهبری به مشترکات دیگر، چون ریاست مجلس، سفر به مسکو و دیدار با رئیس‌جمهور روسیه اضافه شود، با سابقه مشترک فرماندهی در جنگ، یکجا شود، نتیجه بزرگ پیشاپیش به دست می‌آید و مهم نیست که سابقه تمدنی و فرهنگی ملتی بزرگ مخدوش شود!

با کمال تأسف باید گفت مدعیان انقلابی گری که با همه جوانی‌های خویش خود را معیار و ملاک می‌دانند و به گواهی اسناد فراوان، هر تریبونی را فرصتی برای هتک حرمت «السابقون» انقلاب می‌دانستند و می‌دانند، این بار هم  به‌جای آنکه از اعتبار خود برای رهبری مایه بگذارند، از جایگاه رهبری و پیام ایشان برای حل مشکل رخ‌داده خرج کردند.

مطمئناً این جماعت که به قول حافظ «به مکتب [سیاسی] نرفتند و خط [دیپلماتیک] ننوشتند، به غمزه که چه عرض کنم، با آرزوهای خویش، مسئله‌آموز مدرس [زمان] شدند» و واقعاً «جای آن است که خون موج زند در دل لعل/ زین تغابن که خزف می‌شکند بازارش»

برای یادآوری‌شان و شکوهی که ایران عزیز و ایرانیان در جامعه بین‌الملل و به‌خصوص در کشورهای منطقه و به‌ویژه در همین روسیه داشتند، خاطرات سفر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را با هم مرور می‌کنیم تا همگان بدانند که «بلبل از فیض گل آموخت سخن، ور نه نبود / این همه قول و غزل تعبیه در منقارش»:


سه‌شنبه ۳۰ خرداد       ۳۶۸ ۱    //   ۱۶ ذی‌قعده ۱۴۰۹  //    ۲۰ ژوئن   ۱۹۸۹

ساعت شش ونیم صبح به مجلس رسیدم. تا ساعت هفت ونیم گزارش‌ها را خواندم. غربی‌ها روی سفر من به شوروی حساس شده‌اند. قبل از شروع جلسه در خصوص سفر به شوروی و موضوعات در دستور مذاکرات و نحوه انتخاب همراهان توضیحاتی به نمایندگان دادم. پس از شروع جلسه به دفترم برگشتم.

آقای [مرتضی] الویری آمد. درباره مسائل آقای منتظری و اصلاح قانون اساسی گفت. نمایندگان از فکر دادن حق انحلال مجلس به رهبری که در شورای بازنگری مطرح است نگران‌اند و دارند طومار تهیه می‌کنند. تا ساعت نه ونیم صبح کارهای دفتر را انجام دادم. برای خداحافظی به دفتر رهبری رفتم. درباره سفر و مسائل انتخاب رئیس‌جمهور مذاکره کردیم.

به فرودگاه [مهرآباد] رفتم. مراسم بدرقه رسمی بود. نخست‌وزیر و جمعی از نمایندگان و وزرا و فرماندهان هم بودند. مصاحبه‌ای انجام دادم نخست‌وزیر هم صحبت کردند. با بدرقه رسمی ساعت یازده به‌سوی مسکو پرواز کردیم. قبل از ما هواپیمای دیگری همراهان را برد. هیئت همراه خیلی بزرگ است؛ به خاطر کارهای فراوان در دستور مذاکرات، ترکیبی از  دولت و مجلس و نظامی و … در هواپیما مذاکرات و مشاوره انجام شد. پرفراز خاک شوروی منظره‌های کوه‌ها و مزارع و آب‌ها و… را مشاهده می‌کردیم.

ساعت دو ونیم بعدازظهر در فرودگاه اختصاصی مهمانان در جنوب مسکو به زمین نشستیم. مطابق برنامه کولیاکف معاون اول گورباچف و [ادوارد شوارد نادزه] وزیر خارجه و جمعی از شخصیت‌های شوروی در فرودگاه استقبال کردند، مراسم سان و رژه انجام شد؛ می‌گویند در حد پذیرائی از سران کشورها است.

از فرودگاه مستقیماً به کاخ کرملین حرکت کردیم. در راه کولیاکف که در ماشین من بود، توضیحات درباره مسکو و سؤالات من می‌داد.