پاسخ یک حقوقدان به ادعای نماینده انقلابی درباره اظهارات ظریف

رضا نصری، حقوقدان و تحلیلگر مسائل بین‌الملل در پاسخ به زهره الهیان، نماینده‌ی مجلس انقلابی که مدعی شده بود «‏ظریف اعتراف کرده اطلاعی نداشته که تحریم‌ها در برجام تعلیق شده و تصور کرده که لغو تحریم‌ها در برجام وجود دارد»، در صفحه‌ی توییتر خود نوشت:

‏۱) خانم دکتر الهیان، شما نماینده مجلس و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی هستید. کلام شما بار حقوقی، رسمیت و بازتاب بین‌المللی دارد. محتوا و جنس کلام شما نباید از جنس کلام مغرضانه برخی رسانه‌ها باشد. بفرمایید کجا ‎ظریف اعتراف کرده اطلاعی نداشته تحریم‌ها در برجام لغو نشده؟

‏۲) چرا با نقل قول غلط از وزیر امور خارجه سابق کشور، چنین تفسیر کذب و زیان‌باری از برجام را منتشر و در فضای عمومی ترویج می‌کنید؟ حتی سرسخت‌ترین لابی‌های ایران‌ستیز در واشنگتن نیز برای توجیه عملکرد جنایتکارانه ترامپ تا کنون چنین تفسیری از مفاد برجام ارائه نداده‌اند!

‏۳) حتی تیم حقوقی کاخ سفید ترامپ و صدها حقوقدان وزارت خارجه آقای پومپئو نیز برای توجیه خروج آمریکا از توافق – و قانونی جلوه دادن بازگشت تحریم‌ها‌ – نتوانستند به یک بند از برجام استناد کنند یا حتی یک خط از آن را تفسیر به مطلوب کنند. چرا برای توجیه ‎تروریسم اقتصادی آمریکا علیه مردم ایران بستر حقوقی فراهم و پهن می‌کنید؟

‏۴) چرا برای اینکه طعنه‌ای به ظریف و روحانی زده باشید، از جایگاه رسمی نماینده مجلس، تفسیری از برجام ارائه می‌دهید که نه تنها از جانب طرف مقابل قابل بهره‌برداری است، بلکه وزیر امور خارجه محترم و تیم مذاکره‌کننده جدید را نیز در تلا‌ش‌شان برای احیای برجام معذب می‌‌سازد؟

‏۵) از شما دعوت می‌کنم توضیحات زیر در مورد شائبه تعلیق و مبحث تحریم‌های اتحادیه اروپا را مطالعه کنید؛ و چنانچه قانع شدید، از صحن علنی مجلس به سوءبرداشت خود از اظهارات جناب دکتر ظریف و مفاد مربوطه برجام اعتراف و این خطا را جبران بفرمایید:

فضاسازی، تیترهای درشت و حملات غیرمنصفانه علیه دکتر ظریف – و تحریف اظهارات او در روز روشن – پدیده جدیدی نیست. طبیعتاً، طراحان و کارگزاران این حملات سیستماتیک هم دنبال بحث علمی و شفاف‌سازی نیستند. اما برای کسانی که صادقانه دچار شبهه شده‌اند این توضیحات را ضروری می‌دانم.

‏۱) البته شبهه و ابهام در مورد سازوکارها و اصطلاحات حقوقی – به ویژه در مورد ترمینولوژی خاص «حقوق اتحادیه اروپا» – نیز اتفاق جدیدی نیست و به وفور حتی در جلسات استماع «کمیسیون ویژه بررسی برجام» در مجلس نهم – که به ریاست آقای دکتر زاکانی تشکیل شده بود – نمایان می‌شد.

‏۲) در آن زمان هم به کرات در مورد این شبهات در رسانه‌ها نوشته بودیم. در سال‌های متعاقب نیز بارها به مناسبت‌های مختلف در برابر  شبهه‌افکنی‌های مغرضانه توضیحات مبسوطی ارائه شد. اما ظاهراً این تلاش‌ها کافی نبوده و لازم است – برای وفاداری به حقیقت و تاریخ هم که شده- باز هم تکرار کنیم:

‏۳) در ترمینولوژی اتحادیه‌ٔ اروپا واژه Regulation – که در ایران به اشتباه به واژه «آیین‌نامه» ترجمه و برابر دانسته می‌شود – به قوانینی اطلاق می‌شود که به محض تصویب در سطح نهاد‌های اتحادیه برای همه‌ٔ کشورهای عضو اتحادیه اروپا لازم‌الاجراست و تاثیر مستقیم (Direct effect) نیز دارد.

‏۴) یعنی Regulation – برخلاف نوع دیگری از مصوبات اتحادیه اروپا که Directive نام دارد

  • پس از تصویب دفعاَ در همه کشورهای عضو لازم‌الاجرا می‌شود و نیازی نیست پارلمان‌های ملی در هر یک از این کشورها آن را تایید و جهت اجرا (Implementation) در نظام داخلی خود به تصویب برسانند.

‏۵) ضمن اینکه Regulation هم تاثیر افقی دارد و هم تاثیر عمودی. به این معنا که هم بین دولت و شهروندان رابطه حقوقی ایجاد می‌کند و هم بین کشورها با یکدیگر.

‏۶) تاثیرات و اهمیت Regulation در نظام حقوقی اتحادیه اروپا در قضیه موسوم به Van Gend en Loos در دیوان عدالت اروپا بررسی و به تفصیل شرح داده شده است.

‏۷) یکی از آثار آن هم این است که Regulation‌های اتحادیه اروپا بر قوانین داخلی کشورهای عضو تفوق دارند! یعنی اگر قانونی در پارلمان ملی یکی از کشورها در مغایرت با یک Regulation به تصویب رسید، آن قانون – ولو به درخواست یک شهروند ذی‌نفع – قابل ابطال است.

‏۸) دلیلی هم که پیش از برجام تحریم‌ها علیه ایران به عنوان Regulation به تصویب اتحادیه اروپا رسید، این است که اتحادیه قصد داشت – با استفاده از نافذترین نوع قانون – تحریم‌ها را برای هر ۲۸ عضو خود همزمان لازم‌الاجرا کند، بدون اینکه پارلمان‌های آن‌ها تعدیلی در آن اعمال کنند.

‏۹) در واقع، Regulation نافذترین حامل یا
قوی‌ترین وسیله‌ایست که تصمیمات (Decision) نهادهای بالادستی اتحادیه اروپا را حمل و در وسیع‌ترین سطح به تحقق می‌رساند.  یعنی یک «تصمیم سیاسی» در سطح نهاد بالادستی گرفته می‌شود و به واسطه Regulation عملاً به کشورهای عضو ابلاغ می‌شود.

‏۱۰) حال، در ضمیمه ۵ پیوست به برجام – که به جزئیات اجرای توافق توسط اتحادیه اروپا می‌پردازد – چهار بار این عبارت ذکر شده که  مفاد «تصمیم» [شماره فلان] شورای اتحادیه اروپایی «تعلیق» (Suspend) و مفاد Regulation مربوط به آن (یعنی قانون حاملِ آن تصمیم) لغو (Terminate) می‌شود.

‏۱۱) حال، بعضی دوستان بدون توجه به مفهوم این اصطلاحات فنی و بعضاً بدون در نظر گرفتن مکانیسم‌ها و انواع قانونگذاری در نظام حقوقی اتحادیه اروپا – به جای اینکه واژه‌ها را در بستر خود فهم و تفسیر کنند یا به مباحث علمی روی بیاورند – بی تناسب بر روی عبارت Suspend مانور می‌دهند.

‏۱۲) و کل ماجرا را به اتهامات سخیف و بی‌جا – از جمله این اتهام که ‎ظریف متن را نخوانده – تخفیف می‌دهند.

‏۱۳) حقیقت این است که اگر مذاکره‌کننده این قسمت از ضمیمه ۵ برجام حساسیت خاصی روی این عبارت نداشته، یا اگر دکتر ظریف در جلسه مجلس حتی وجود آن را بخاطر نیاورده – صرفاً به این دلیل است که در چنین بستری اصولاً وجود این عبارت آنقدر حائز اهمیت نبوده و نیست؛ ‏و هر فرد مطلع دیگری هم که اندک شناختی نسبت به ظرافت‌های حقوق اتحادیه اروپا – از جمله ترمینولوژی و سازوکارهای قانونگذاری آن – داشته باشد نیز احتمالاً مانند دکتر ظریف، یعنی با میزان حساسیتی متناسب با موضوع، برخورد می‌کرد.

انتهای پیام

دیباچه

نوشته های مشابه

یک پیام

  1. ظریف گفته بود دنبال نابودی اسراییل نیستیم .دنیا قسم حضرت عباس را باور کند یا دم خروس را

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا