از شهید فهمیده تا قندوز افغانستان!

محمدجواد آقاباقری، دکترای حقوق جزا و جرم‌شناسی در یادداشتی ارسالی به انصاف نیوز با عنوان «از شهید فهمیده تا قندوز افغانستان!» نوشت:

هنوز چند ماهی از روز غم­‌انگیز مدرسه­‌ی سیدالشهدای کشور همسایه و برادر افغانستان نمی­‌گذرد که روزهای خونین دیگری در آن کشور در مسجد منطقه­‌ی خان­‌آباد استان قندوز و مسجد جامع فاطمیه قندهار رقم می­‌خورد.

گروه تروریستی داعش که تحت حمایت رژیم آمریکا و برخی دیگر از دولت­‌های اروپایی درصدد احیای خود در منطقه­‌ی غرب آسیا خصوصا افغانستان است طی بیانیه­‌ای، مسئولیت این حملات تروریستی را برعهده می‌گیرد و این اقدام نفرت­‌پراکن و خشونت‌آمیز را «هجوم استشهادی» می­‌نامد.

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز طی بیانیه‌ای کلیشه­‌ای و نمایشی، با به‌کاربردن صرف عبارت «حمله» (Attack)، این اقدام را محکوم می­‌نماید. (The United States condemns in the strongest terms today’s attack on worshippers at Friday prayers in Kunduz, Afghanistan.)

انتحار به معنای خودکشی است و عملیات انتحاری اصطلاحا به مواردی گفته می­‌شود که فردی به طور مثال با بستن کمربند انفجاری موجب کشته و یا زخمی شدن مجموعه­‌ای از افراد می­‌گردد و منتهی به مرگ خود نیز می‌شود.

این نوع عملیات، از گذشته و در میان ملت­‌های مختلف دنیا وجود داشته است. «کامیکازه» (Kamikaze) نام یک خلبان ژاپنی است که در خلال جنگ جهانی دوم با هواپیمای نظامی، خود را به ناوهای آمریکا کوبید و یا «ببرهای سیاه» به گروهی از زنان تامیلی اطلاق می­‌شد که صدها عملیات انتحاری علیه دولت مرکزی سریلانکا انجام داده بودند.

اما در ادبیات اسلامی وقتی از این شیوه در جهاد علیه متجاوز استفاده می­‌شود از آن به عملیات استشهادی تعبیر می­‌کنند. استشهاد به معنای در راه خدا کشته شدن است و «استشهد الرجل» یعنی آن مرد در راه خدا کشته شد. اسلام دفاع از ناموس، وطن و دین را در مقابل متجاوزان و دشمنان واجب می‌داند و از طرفی دیگر حفظ نفس و جان را نیز واجب می­‌داند. بر این اساس طی شرایطی از باب تزاحم، جواز شرعی و قانونی توسل به عملیات انتحاری در مقام دفاع وجود دارد و در این صورت، کشته شدن در راه خدا و عملیات استشهادی نامیده می­‌شود.

شهید محمدحسین فهمیده در هشت آبان سال 1359 نارنجک­‌ها را به دست می­‌گیرد و با پای مجروح، خود را در زیر تانک بعثی­‌ها منفجر می‌کند. امام خمینی (ره) می­‌فرماید: «رهبر ما آن طفل سیزده ساله‌ای است که با قلب کوچک خود که ارزشش از صدها زبان و قلم بزرگ‌تر است، با نارنجک، خود را زیر تانک دشمن انداخت و آن را منهدم نمود و خود نیز شربت شهادت نوشید»، شیوه­‌ای که بعد از آن بارها توسط جوانان مسلمان فلسطینی و لبنانی به عنوان یک روش دفاعی در مقابل رژیم اشغالگر قدس به‌کار گرفته شد.

وجه مشترک تعاریف تروریسم در اسناد و دکترین بین­‌المللی، اقدام خشونت­‌آمیز علیه غیرنظامیان، شهروندان و افراد بی­‌طرف است که به انگیزه­‌های سیاسی صورت می­‌گیرد. بر این مبنا به روشنی تفاوت عملیات استشهادی ما همانند عملیات شهید محمدحسین فهمیده، با آنچه داعش عملیات استشهادی می­‌نامد مشخص می­‌شود.

قندوز جایی بود که ده­‌ها نمازگزار غیرنظامی از میان شهروندان افغانستان، مورد هدف شوم تروریستی قرار گرفت و اگرچه هجوم استشهادی و یا صرفا یک حمله نامیده شد اما تغییردهنده­‌ی ماهیت آن یعنی هجوم ارهابی و حمله­‌ی نفرت­‌پراکن تروریستی نیست.

انتهای پیام

دیباچه

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا