«روایت مهدوی دامغانی از نقش آقای منتظری در محاکمه‌اش مورد مناقشه است»

/ گفتگو با مجتبی لطفی عضو دفتر آیت الله منتظری در واکنش به خاطره مرحوم آقای مهدوی دامغانی از جلسه دادگاه خود در دهه 60 /

معصومه رشیدیان، انصاف نیوز: مجتبی لطفی، از شاگردان و اعضای دفتر مرحوم آیت الله منتظری، می‌گوید که خاطره‌ی مرحوم مهدوی دامغانی در ارتباط با نقش آقای منتظری در ماجرای محاکمه‌ی ایشان به دلایل متعددی مورد مناقشه است. او در گفت‌وگو با انصاف نیوز ضمن توضیحاتی درمورد دادگاه مرحوم مهدوی دامغانی به سوالاتی حول روایت ایشان درمورد روز محاکمه پاسخ داده است.

دکتر احمد مهدوی دامغانی در بخشی از روایت خود از روز محاکمه گفته بود: «بنده‌ی شرمنده خیال می‌کنم و خدا داناست، که شاید که مرحوم آقای منتظری رحمه الله علیه، بخاطر آنکه من بنده در ترم پاییزه دانشگاه ادبیات در سال 58 در مقام رد بعض فرمایشاتی که معظم له درباره‌ی فدک فرموده بودند…» بعد ادامه می‌دهند که «شاید ضمن سخن‌هایم تعریضی به مرحوم منتظری زده بودم و شیر پاک خورده‌ای که در کلاس بوده عینا حرف‌های مرا ضبط کرده بود و یک روز آقای بازپرس نوار را گذاشت و گفت ببین که چه فضولی‌هایی نسبت به فقیه عالیقدر کردی…»

متن گفت‌وگو با مجتبی لطفی را در ادامه می‌خوانید:

انصاف نیوز: اخیرا و پس از درگذشت جناب آقای مهدوی دامغانی، خاطراتی از ایشان از روند دادگاه در دهه 60 مورد توجه قرار گرفته است. روند دادگاه به طور خلاصه چه بوده است؟

بسم الله الرحمن الرحیم . در بدو امر به جامعه‌ی علمی ایران درگذشت جناب آقای استاد مهدوی دامغانی را تسلیت عرض می‌کنم. ایشان از خانواده‌ی علم و تلاش و تحقیق بودند. در علوم دینی و دانشگاهی هم تحصیلات و تحقیقات زیادی کرده و زحمات زیادی کشیده بودند؛ چه در دانشگاه‌های داخل ایران و چه در خارج از کشور. طبق روایاتی که ما داریم، عالم و دانشمندی که از دنیا می‌رود رخنه و کمبودی در جامعه ایجاد می‌شود. خدا ایشان را رحمت کند و با اولیا خودش محشور کند.

اما یک قسمت‌هایی از خاطرات ایشان که از دادگاه‌شان و مربوط به محاکمه‌ی ایشان در روزنامه‌ی اطلاعات و برخی از سایت‌ها قبلا منتشر شده بود نشان می دهد دادستان و بازپرس اقای اسدالله لاجوردی بوده و حاکم شرع هم آقای محمدی گیلانی بوده است. ایشان مدتی بلاتکلیف بازداشت موقت بوده  و پس از مدتی محاکمه ‌می شود.

اتهاماتی که دادستان اوین –آقای لاجوردی- علیه ایشان مطرح می‌کرده این بوده است که «شما چرا باتوجه به سوابق خانوادگی و تحصیلی‌تان، به رزیم شاه خدمت کردید و در هیچ تظاهراتی هم شرکت نکردید و به صفوف انقلابیون نپیوستید و…» خلاصه هفت مورد اتهام برای ایشان در همین موارد مطرح می‌کنند؛ ایشان می‌گوید یکی از این مواردی که مرا خیلی متعجب و افسرده کرد، «تبلیغ اسلام آریامهری در دانشگاه مادرید، در طی سال‌های 52 تا 55 بوده است». ایشان گفتگوی جالبی با آقای محمدی گیلانی دارد که مطالعه آن را به دوستان سفارش می کنم.

اما اواسط آن گفتگو، لاجوردی می‌آید، دادستان اوین، مرد قدرتمند دهه 60 در سیستم قضایی کشور. البته عملکرد وی در زندان باعث شده بود، افراد و شخصیت‌های مختلفی در رده‌های مختلف،  منتقد جدی و مخالف حضور ایشان در آن سمت بودند. من جایی نوشته‌ام که سه تن از بزرگان آن روز که همان روز مسئولیت‌هایی داشتند و از مراجع تقلید هم شدند –آیت الله منتظری، آیت الله صانعی و آیت الله اردبیلی – در بزنگاه‌های مختلفی مخالفت خود را با دادستانی و اعمال آقای لاجوردی به بیت آیت الله خمینی اعلام کرده بودند. اما پشتوانه‌ی قوی ایشان در میان افرادی از راس هرم قدرت مانع از این می‌شد که در وضعیت تغییری ایجاد شود.

در مجموع آقای لاجوردی وقتی وارد دادگاه می‌شود –به تعبیر مرحوم مهدوی دامغانی- با تندی و تمسخر و تحقیر حتی وسط صحبت‌های آقای محمدی گلپایگانی مطالبی را مطرح می‌کرده است که آقای گیلانی ایشان را آرام می‌کند. بعد دوباره بحثی درمی‌گیرد، آقای لاجوردی می‌گوید «ایشان در دفاع از خود می‌خواهد حرف‌هایی بزند که خود را تبرئه کند اما، هیچ ارزشی ندارد، دیناری را برای همکاری با انقلاب خرج نکرده است، چرا دستور اعتصاب نداده است و…» و در نهایت همان اتهام اصلی که چرا ایشان با انقلاب همراهی نکرده است مطرح می شود!

در این بین مرحوم مهدوی بیشتر شنونده است تا در حالت دفاع از خود؛ این ماجرا ادامه دارد تا اینجا که آقای مهدوی دامغانی می‌گوید «در این میانه درب پشت سر آقای محمدی گیلانی باز شد و طلبه‌ی جوانی وارد محکمه شد و سر برد به گوش آقای گیلانی و یک مطالبی گفت؛ آقای محمدی گیلانی پاسخ داده که «به ایشان بگویید بسیار خب!» آن طلبه می‌رود و بعد برای بار دوم می‌آید و دوباره چیزی در گوش آقای محمدی گیلانی می گوید. آقای محمدی گیلانی هم در واکنش نگاهی به من کرد و با آشفتگی گفت «لا اله الله، اقای منتظری نمی‌گذارد ما کارمان را بکنیم!»».

نتیجه‌ی آن محاکمه این می‌شود که آقای محمدی گیلانی ایشان را از حبس تبرئه می‌کند.

مرحوم مهدوی دامغانی به پیغامی اشاره می کند که از سوی آیت الله منتظری در گوش آقای محمدی گیلانی گفته می شود.

 درست است. بحثی که من دارم  در همین باره و درمورد قضاوتی است که مرحوم مهدوی دامغانی از تصویری دارد که برای ما از آن روز بیان کردند، یعنی: آمد و شد دوبار یک طلبه از درِ پشتی.

ایشان با ادبیات بسیار محترمانه و محتاطانه‌ای می‌نویسد که «بنده‌ی شرمنده خیال می‌کنم و خدا داناست، که شاید که مرحوم آقای منتظری رحمه الله علیه، بخاطر آنکه من بنده در ترم پاییزه دانشگاه ادبیات در سال 58 در مقام رد بعض فرمایشاتی که معظم له درباره‌ی فدک فرموده بودند…» بعد ادامه می‌دهند و می‌گویند «شاید ضمن سخن‌هایم تعریضی به مرحوم منتظری زده بودم و شیر پاک خورده‌ای که در کلاس بوده عینا حرف‌های مرا ضبط کرده بود و یک روز آقای بازپرس نوار را گذاشت و گفت ببین که چه فضولی‌هایی نسبت به فقیه عالیقدر کردی…»

ایشان می‌گوید که «شاید آن روز [دوباره از لفظ شاید استفاده می‌کنند] از جناب آقای محمدی گیلانی خواسته بودند که تشدید مجازاتی برایم قائل شوند. خدا داناست، نمی‌دانم، شاید این باشد.»

این خاطره در حدود هفت سال پیش نوشته و منتشر شده است، این خیلی قدیمی است و ما هم در جاهای مختلفی دیده بودیم اما به این گستردگی نبود و برای حفظ حرمت‌ها نخواستیم مناقشه خود را مطرح کنیم. اما الان که ایشان مرحوم شده‌اند به این ماجرا خیلی دامن زده شده است.

البته مشکل تاریخ‌نگاری ما همین است که اگر ما آن دقت لازم را اعمال نکنیم، مطلبی گفته می‌شود، بخصوص که گوبنده‌ی مطلب اگر از یک شخصیتی ویژه‌ای برخوردار باشد، خواهی نخواهی آن مطلب در تاریخ باقی خواهد ماند. این تاریخ معاصر و ملموس ماست وای به تاریخ صد و هزار سال پیش!

شما چه مناقشه‌ای در مورد آن بخش خاص گفته‌های ایشان دارید؟

این قسمت را که درباره مرحوم آیت الله منتظری که قضاوت و برداشت کردند که «آیت الله منتظری به قاضی پیغام داده بوده است که حکم ایشان تشدید شود!» به نظر من می‌آید که می‌توان در قضاوت ایشان ایراداتی پیدا کرد و مورد مناقشه قرار داد. با همه‌ی احتراماتی که برای ایشان قائل هستیم.

آیا زمانی که این ماجرا برای نخستین بار نقل شد، آقای احمد منتظری یا دفتر آقای منتظری پیگیر موضوع نشدند و تماسی با آقای دامغانی نگرفتند؟

واقعیت این است که حجم مطالبی که در مورد آقای منتظری گفته می‌شود گسترده است و یکی و دوتا نیست. برخی از آنها را خود شما هم واقف هستید؛ اما ماکه در بطن ماجرا هستیم، خیلی از این مطالب را می‌بینیم و می‌شنویم. اما در خاطرات مختلف مکتوب و شفاهی، در صداوسیما و در فضای مجازی و…. خیلی از آنها را اطلاع نداریم و طبیعی هم است که ما از همه چیز مطلع نباشیم. آن مقداری را هم که اطلاع داریم بعضی را لزومی نمی‌بینیم که بخواهیم پاسخی دهیم، چون با حجم  زیاد مطالب از یک سو و یا آدم می‌داند پاسخی هم بدهد منتشر نمی‌شود و نهایت رونوشتی برای خودمان و آن فردی که اظهار نظر یا برداشتی داشته است می‌ماند؛ که در این صورت انگیزه ای برای پاسخ گویی نیست . مهم افکار آزاد و آگاه عمومی است که واقعا قاضی خوبی بوده اند و حجم تبلیغات گسترده علیه مخالفان را باور نمی کنند.

آیا آقای منتظری هیچ‌گاه از مرحوم دامغانی سخنی گفته بوده‌اند؟

خیر! من چیزی به خاطر ندارم و با مسئولین وقت دفتر هم صحبت کردم و هیچ آشنایی خاصی از ایشان نداشتند، هیچ ارتباط و شناختی میان ایشان و آقای منتظری وجود نداشته است.

آقای مرحوم مهدوی دامغانی در همان مصاحبه وقتی آن سوءظنی که به آقای منتظری دارند را مطرح می‌کنند، شاهدی را ذکر می‌کنند. شاهدشان مواجهه با آقای علی اصغر ناظم‌زاده است؛ ایشان از شاگردان مرحوم آیت الله منتظری بوده و به دفتر ایشان رفت و آمد داشته است.

ایشان اشاره می‌کند و می‌گوید یکی از دلایلی که سوءظن من به مرحوم آقای منتظری صحیح است این است که من را ممنوع‌الخروج کرده بودند، و من نزد آقای ناظم‌زاده رفتم و به ایشان گفتم که «چرا من را ممنوع‌الخروج کردید؟!» ایشان متصدی این اقدام بود. آقای ناظم زاده گفت شما در کلاس درستان درمورد بحث فدک آقای منتظری چنان گفته‌اید و…» آن را به رخ من کشید و گفت شما اهانت کردید».

ببینید! مثلا همین مورد را من از آقای ناظم زاده همین دیروز سوال کردم؛ ایشان اتفاقا خاطره‌ای را گفت که بد نیست اینجا نقل کنم؛ گفتند: «چند سال پیش من کربلا بودم و در نجف، در حرم حضرت علی (ع)، یکدفعه جمعیت فشار آورد و یک تعدادی به عقب بازگشتند. از جمله پیرمردی را دیدم که دارد می‌افتد و من و دیگران کمک کردیم که ایشان ضربه‌ای نخورد. بعد آن بنده‌ی خدا که سنی هم از ایشان گذشته بود به من نگاه کرد و گفت «شما من را می‌شناسید؟!» گفتم «نه! من دیدم شما دارید می‌افتید و کمک‌تان کردم» بعد اسم من را پرسید و من گفتم ناظم زاده هستم. تا من این را گفتم گفت «عجب! شما همان ناظم ‌زاده هستید که من را ممنوع‌الخروج کردی!». من تعجب کردم و گفتم آقا شما ‌که من را الان از بدو امر هم نشناختید، چطور می‌گویید که من ممنوع‌الخروجتان کردم؛ من اصلا کارم در سیستم قضا، این نبود و ربطی به من نداشت».

آقای ناظم‌زاده آنوقت در محکمه هم که بود در بخش اصناف و بازار و اینها بود و در آن شعبه کار می‌کرد و کاری با دادگاه انقلاب و مسائل سیاسی نداشته است. حتی می‌خواهم بگویم آقای ناظم‌زاده هم ایشان را نمی‌شناخته است.  آقای ناظم‌زاده روایت می‌کرد که «من با ایشان صحبت کردم و توضیح دادم که من اصلا شما را بار نخست است که می‎بینم» تا توضیح دادم، ایشان از من عذرخواهی کرد و گفت «من فکر می‌کردم کار شما بوده است که من را ممنوع‌الخروج کردید!»

ببینید! 7-8 سال پیش این خاطره و قضاوت مطرح شده و نام ششخصیت بزرگی هم درمیان است؛ آقای منتظری نقش پررنگی در تاریخ انقلاب، کشور، حوزه فقاهت و مرجعیت و در دفاع از حقوق بشر و انسان، عاری از هر ایده و عقیده  داشته است. ولی با کم لطفی قضاوت و برداشتی نوشته می شود و در تاریخ می‌ماند. هر دو بزرگوار هم مرحوم شدند! من نمی دانم چه کسی می‌خواهد این موضوع را اصلاح کند!

برگردیم به مناقشه شما به روایت و قضاوت ایشان.

من به روایت ایشان وارد نمی شوم اما به هرحال این قضاوتی که ایشان کرده است از جهاتی مورد مناقشه است. اگر ما بخواهیم صحت قضاوت ایشان را بپذیریم لازمه‌اش این است که آقای منتظری از روز و ساعت دادگاه با خبر بوده باشد؛ فرض می‌کنیم که اصلا خبر هم داشتند و از تمام روزها و ساعت‌های دادگاه‌ها خبر داشتند؛ فرض می‌کنیم آیت الله منتظری خبر داشته است که ایشان آقای مهدوی دامغانی پسر آن مهدوی دامغانی معروف بوده است؛ همه‌ی اینها را فرض بر صحت می‌گذاریم، اما اصلا مشی آقای منتظری فشار و زندان و اعدام زندانیان بوده است؟! درباره مخالفین سیاسی، همیشه اهل تساهل بوده است. ایشان هیئت عفوی را تشکیل داده بودندکه در فقط یک قلم 6000 زندانی را آزاد می‌کند؛ که حتی آقای محمدی گیلانی می‌گوید که «ما وحشت کرده بودیم که نکند اتفاقی رخ دهد اما اینها آزاد شدند و بعد دیدیم آب از آب تکان نخورد و این کار خیلی هم خوب بود».

لازمه‌ی این قضاوتی که مرحوم آقای مهدوی دامغانی کردند این بوده که آقای منتظری به لحاظ شخصیتی آدم کینه‌ای بوده باشند که بخاطر اینکه ایشان با یک نظریه وتحلیل تاریخی مخالفت کرده، بخواهد انتقامی از مرحوم مهدوی دامغانی بگیرند.  در حالی که حتی مخالفین آقای منتظری هم ایشان را آدم کینه‌ای نمی‌دانند که اهل انتقام باشد؛ آنهم بخاطر مخالفت با یک برداشت تاریخی. شما سخنان ایشان را مدتی پس از شهادت محمد منتظری مرور کنید همانجا با چشمان اشکبار به سمپاتهای مجاهدین نصیحت می کند و از پدر و مادر آنها می خواهد فساد سران سازمان را به آنها گوشزد کنند. در کتاب انتقاد از خود می نویسد من از هر کس بر من زیادتی روا داشته گذشتم.

حالا این شخصیت با این روش اخلاقی به خاطر یک مخالفت با برداشت و تحلیل از فدک حضرت زهرا(س) به دادگاه فشار می آورد که حکم او تشدید شود؟! مرحوم آیت الله منتظری حتی خواهان اعدام نشدن تیمسار مقدم رئیس ساواک شاه شده بود، یا با اعدام های گسترده تابستان 67 به شدت مخالفت کرد و… امکان دارد خواهان تشدید مجازات یک دانشگاهی شریف باشد آن هم با اتهامات واهی؟!

درست است که آقای محمدی گیلانی با آیت الله منتظری ارتباط داشت چنانچه خیلی‌ها رفت و آمد داشتند؛ از  آقای خامنه‌ای بیگر تا میرحسین موسوی، ناطق نوری و هاشمی و تا رده‌های بعدی، همگی می‌آمدند و می‌رفتند. آقای محمدی گیلانی هم می‌آمد. اما ایشان که منصوب آقای منتظری نبود که بخواهد زیر نظر آقای منتظری باشد و حرف ایشان را بپذیرد. حال فرض که اینگونه بوده باشد پس چرا نپذیرفت؟! مگر آقای مهدوی را تبرئه نکرد؟ خود آقای مهدوی دامغانی می‌گویند که آقای محمدی گیلانی وقتی آن طلبه مطلب را در گوش ایشان گفت، گفته است «آقای منتظری نمی‌گذارد کارمان را بکنیم!» چرا ایشان حمل بر صحت نکرده است؟! شاید آقای منتظری پیغام داده است «به من رسیده که چنین شخصی از خانواده علم و خودش هم اهل فضل، در زندان است و یا شما دارید محاکمه‌اش می‌کنید! رهایش کنید، کوتاه بیایید!» مثل موارد بسیاری که من اگر بخواهم نام ببرم فراوان‌اند؛ که آقای منتظری بواسطه‌ی نمایندگانی که در زندان‌ها داشته است اینها را از زندان آزاد کرد. با این وضعیت می شود قضاوت کرد که بیاید بخاطر اینکه یک نفر با یک نظریه‌ای مخالفت کرده است، استقلال قاضی را زیرپا بگذارد و  با پیغام به دنبال تشدید مجازات باشد؟! کاش این مورد را آقای مهدوی در زمان حیات مرحوم استاد ما مطرح کرده و رفع سوء ظن شده بود.

خداوند انشاالله ایشان را رحمت کند. من تنها برای اینکه این سوءظن و حدس ایشان –که خود ایشان هم همینگونه و با احتیاط آن را بیان کرده‌اند- در ذهن‌ها نماند جسارت کرده و مناقشه کردم. کاش ما زودتر از این به این موضوع پی می‌بردیم؛ البته ایشان خارج از کشور بودند و دسترسی آسان نبود؛ ولی امیدواریم اهالی رسانه این موارد را منتشر کنند.

البته از ظرفیت‌ها و اهمیت شخصیت اخلاقی جناب آقای مهدوی دامغانی چیزی کاسته نمی‌شود. احتمال داده می‌شود رفتار بدی که در زندان با ایشان شده موجب سوءظن شده باشد؛ و چه بسا شیطنت‌هایی این میان می‌شده است که مرحوم آقای منتظری را تخریب کنند. عوامل نفوذی که بودند و افرادی که می‌دانستند آقای منتظری با حضور آنها در سیستم بازپرسی و دستگاه قضا مخالف است، چه بسا آنها شیطنت‌هایی کرده باشند؛ واقعیت را نمی‌دانم و انشاالله خداوند همگی آنها را رحمت کند.

انتهای پیام

نوشته های مشابه

پیام

  1. سلام
    موردی که از دید جناب لطفی و سایر اعزه پنهان مانده، اینکه دادگاه استاد مهدوی دامغانی در سال 1358 بوده و ارایه بحث فدک آیت‌الله منتظری مربوط به درس‌های نهج البلاغه 1360 می‌باشد.
    و این تقدم و تأخر یک تناقض بزرگ در این داستان می‌باشد

    1. سلام .همانطور که برادر عزیزمان اقاسعید فرمودند صحیح میباشد دستگیری اقای دامغانی ۵۸ اتفاق افتاده دروس نهج البلاغه در سال ۶۰ بود که از سیما پخش هم میشد.مگر اینکه فکر کنیم درسال ۶۱ ایشان مجددا دستگیر شده که این اتفاق نیفتاده.حال نمیدانم چگونه این تهمت را میزنند.نه برادرعزیزمان اقای لطفی ونه دفتر حضرت اقای منتظری دقت به این نکته نکردند.البته واضح است این عدم دقت ازبس این مرجع مظلوم مورد هجمه افرادمغرض قرارگرفته.جواب این همه تهمت خیلی سخت است.سپاس از اقاسعیداجرشما باخدای تبارک وتعالی

  2. بله شاهد زنده خود بنده .من ازسرنادانی اقای منتظری رضوان الله علیه راکافرمیدانستم(سرقضیه شهید جاوید) بارها زمان قائم مقامی ایشان بازداشت وگرفتارشدم.ولی بعدها که سنم بالاتررفت ومطالعاتم بیشترشدمتوجه اشتباهم شدم یک وقتی برای حلالیت خدمت ایشان رسیدم بقدری از رفتار این انسان وارسته خجل شدم که نهایت نداشت ایشان اهل کینه وعداوت نبود.اقای دامغانی در قضاوت اشتباه کرده خداوندهردو بزگواررا رحمت کندودعاهایشان را درحق ما مستجاب کندوسلام

  3. من یک نکته اخلاقی خدمت آقای لطفی و مخاطبان محترم عرض کنم . جناب لطفی ! چگونه است وقتی پای اتهام به آقای منتظری پیش می آید اظهار نظر متهم، مجرم یا زندانی رابه صِرفِ گفته شدن، درست نمی دانید و در مورد آن احتمال اشتباه می دهید اما اگر همین اظهار نظرها در مورد رقبایتان و مخالفینتان باشد خیلی راحت بنا را بر درست بودنِ اظهار نظر ِآسیب دیدگان دستگاه قضایی می گذارید ؟ همین مشی در خاطرات عزیز ما آقای منتظری هم متأسفانه مشاهده می شود . دستگاه امنیتی و قضایی را باید نقد کرد اما مسئله من شیوه درست نقد کردن است . اگر نقد، نقد منضبط باشد مؤثر تر هم خواهد بود.

    2
    4
    1. خیلی ساده است که چرا اقای لطفی در سخنانمرحوم دامغانی مناقشه دارند زیرا این یک روایت شاذ است و قریب به اتفاق روایات در مورد مرحوم منتظری خلاف رویه ای است که آقای مهدوی دامغانی در مورد فقیه عالیقدر (ره) گفته است . لازم است توجه کنیم که خود مرحوم آیت الله دامغانی هم می گویند : حدس میزنم . و خودشان هم نظر قطعی نداشتند در مورد تاثیر آقی منتظری در دستگیری ایشان . به نظر بنده با توجه به مشی مرحوم آیت الله منتظری از دو حالت خارج نیست . اول . بادمجان دورقاب چین و کاتولیک تر از پاپی بدون اینکه روح آقای منتظری از جریان با خبر باشد به آقای دامغانی ظلم کرده باشد . دوم .آقای منتظری با توجه به رویه غالبشان از کسی خواسته اند به آقای گیلانی بگوید دامغانی را رها کند که البته حتمال دوم صحیح تر به نظر می رسد زیرا با آن آتش تند و عدم انصاف لاجوردی بعید بود آقای دامغانی بتواند به این راحتی ها از چنگالش بیرون بیایید و به احتمال فراوان مرحوم منتظری باعث خلاص شدن ایشان از این معرکه شده است .در نهایت الله اعلم .

  4. آنان که می بایست حقایق را گفته باشند ، درگذشته اند .
    آنهایی که در این مسائل ژست مطلع می گیرند ، از همه بی خبرتر اند .
    تکرار حرف آنها ، ببهوده است . البته در گفتگو و اظهار نظر باید باز باشد

  5. این روزها در مورد اقای دامغانی مبالغه بسیار میشود. او یک مسلمان سنتی سلطنت دوست بود و از نزدیکی با درباریان منتفع می شد و تدریسش در هاروارد اصلا به معنی استاد بودن نبود بلکه اورا دعوت موقت کرده بودند تا با زبان فارسی ( چون انگلیسی نمیدانست) متنی عربی را با دانشجویی بخواند و به او یاد دهد.دستمزدش را هم نمایندگی ایران در آمریکا میداد.اطلاعات اسلامیش در حد نازل و ساده و سنتی بود.از افکار جدید دینی هیچ اطلاعی نداشت.دشمن سرسخت و کینه توز دکتر شریعتی و پدرش بود وحتی پدر شریعتی را از عوامل امنیتی رضاشاه می دانست.او در حد یک سر دفتر ازدواج و طلاق و ثبت اسناد بود و بس. علامه و استاد فرزانه و دانشمند خواندن او نمیدانم چه وجهی دارد.آثار باقیمانده از او هم دلالت بر فرزانگی نمیکند والله اعلم.

  6. چه خوب انصاف به خرج دادید و حرفهای مرا چاپ کردید. شما نقد را بر نمی تابید .

    1. ببخشید که به این علت به نظر شما منفی دادم:
      اگر نگویم تنها برتابنده واقعی نقد در همه سایتهای خبری انصاف نیوز است ، آزموده میگویم که : با فاصله بسیار حتی از نقد پذیر ترین ها به مراتب وافر، نقدپذیرتر است

  7. آقای لطفی صرف نظر از این که به چه کسی اتهام می زنی و از چه کسانی دفاع می کنی، قدری هم به فکر شب تاریک قبر هم باش.

    1. ما هم چون تو ساده لوحانه باور کردیم پوسته اسم ناراستت را : لااقل خود را برای آشنایان معرفی میکردی !

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا